ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြရဲ႕ က်န္းမာေရးအတြက္ Food Safety ဟာလဲ တေထာင့္တေနရာ ကေနလိုအပ္တယ္လုိ႔ထင္မိပါတယ္။ ကၽြန္မတို႔ျမန္မာလူမ်ိဳးေတြဟာ Food Safety လုပ္ရမယ္လို႔ေျပာလုိက္တာနဲ႔လန္႔သြားတတ္ၾကပါတယ္။ အရမ္းလဲကုန္က်စရိတ္မ်ား မယ္လုိ႔ေျပာတဲ့သူကလဲေျပာပါတယ္။ တကယ္ကေတာ့ Food Safety ဆုိတာ ေသးေသးေလးကေနစရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ ႀကံဳသလုိအသားက်ေနတဲ့ ႏွေမ်ာတတ္တဲ့ ကၽြန္မတို႔အဖို႔ကေတာ့ အဲဒီေသးေသးေလးကိုေတာင္လုိက္နာဖို႔ခက္ေနပါတယ္။ ကၽြန္ မကုိယ္တိုင္သင္တန္းတက္၊ သင္ၾကားေရးေတြမွာပါ၀င္ေနေပမဲ့ ကုိယ္လဲလစ္ရင္လစ္ သလိုခ်ိဳးေဖာက္မိပါရဲ႕။ အခုဒီပုိစ့္ကေလးကေတာ့ တႏိုင္တပိုင္ မိသားစုအတြက္ပဲျဖစ္ ျဖစ္၊ ဆုိင္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္စြာ အစားအေသာက္ျပင္ဆင္ႏုိင္ေအာင္ ဗဟုသုတရေစဖို႔ရည္ရြယ္ၿပီး သိသမွ်အခ်က္အနည္းငယ္တင္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။ ကၽြန္မကိုယ္တုိင္လဲ အမ်ားႀကီးမသိေပမဲ့ သိသေလာက္ကေလးကိုေတာ့ အပုိင္းလုိက္ ခြဲျခားတင္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။

1. Personal Hygiene

ပထမဆံုးအေနနဲ႔ကေတာ့ Personal Hygiene လို႔ေခၚတဲ့ တကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ႔ပါ။ ဒါကေတာ့ အားလံုးသိၿပီးသားျဖစ္ေပမဲ့လဲ သူသတ္မွတ္ထားတဲ့ အဆင့္ေလးေတြ တင္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။ စားေသာက္ဆုိင္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကုိယ့္အိမ္မွာပဲျဖစ္ျဖစ္ လုိက္ နာသင့္တဲ့အခ်က္ကေလးေတြပါပဲ။ အစားအေသာက္တာ၀န္ယူခ်က္ျပဳတ္ရတဲ့သူ ရဲ႕ တကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ႔ဟာေတာ့ နံပါတ္တစ္အေရးႀကီးတယ္လို႔ဆုိလုိပါတယ္။ လိုက္ နာသင့္တဲ့အခ်က္ေတြကေတာ့ ခ်က္ျပဳတ္ေတာ့မယ္ဆုိရင္ ပထမဆံုးေခါင္းစြပ္အရင္ စြပ္ရပါမယ္။ ရုပ္ရွင္ေတြထဲလုိ ဆံပင္အလွပ်က္မွာစိုးလို႔စြပ္ရုံတင္စြပ္ တာမဟုတ္ပဲ ဆံပင္မေပၚေအာင္ထိအားလံုးသိမ္းၿပီးစြပ္ရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ အိမ္မွာဆုိ အိမ္ရွင္မအကၤ် ီလို႔ေခၚတဲ့ ေအပရြန္၊ စားေသာက္ဆုိင္ေတြမွာေတာ့ ဂ်ဴတီကုတ္လို႔ေခၚတဲ့ ဒူးဖံုးကုတ္အကၤ် ီ အျဖဴ ၀တ္ရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ မီးဖိုေခ်ာင္မွစီးမဲ့ဖိနပ္စီးရပါမယ္။ အဲဒီဖိနပ္နဲ႔ အျပင္ထြက္လုိ႔မရပါဘူး။ Head to Toe စနစ္နဲ႔ ေခါင္းမွေျခေထာက္အစဥ္လုိက္၀တ္ရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေတာ့ ကုိင္ တြယ္ခ်က္ျပဳတ္မဲ့ လက္ကို လက္ေဆးတဲ့သီးသန္႔ေဘဇင္ ( အိမ္ေတြမွာေတာ့ရွိ ဖုိ႔မ လြယ္ပါဘူး ) မွာ Hot Running Water နဲ႔ စက ၠန္႔ ၂၀ ေလာက္ဆပ္ျပာမ်ားမ်ား သံုးၿပီးလက္ေခ်ာင္းၾကား၊ လက္သည္းၾကားေတြကို လက္ေကာက္၀တ္ထိ ေသခ်ာ ေအာင္ေဆးရပါမယ္။ ၿပီးရင္ေရကိုေသခ်ာစြာခါၿပီးတခါသံုးလက္သုတ္ပ၀ါ (အိမ္ေတြ မွာေတာ့ တေန႔တခါေလွ်ာ္ရင္ပုိေကာင္း ပါတယ္ ) နဲ႔ေျခာက္ေသြ႔ေအာင္သုတ္ရပါမယ္။ ေနာက္ေရွာင္ရန္ကေတာ့ ဟင္းခ်က္မဲ့သူဟာ မိတ္ကပ္၊ သနပ္ခါး၊ ႏႈတ္ခမ္းနီ လိမ္းျခင္း၊ လက္၀တ္ရတနာ၀တ္ဆင္ျခင္း၊ ေရေမႊးဆြတ္ျခင္းမ်ားကုိေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။ လက္သည္းအရွည္လဲမထားသင့္ပါဘူး။ ခ်က္ျပဳတ္ေနစဥ္အတြင္းမွာ မုန္႔၊ ပီေက၊ ကြမ္းယာစားျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းမ်ားကုိေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။ လက္အိပ္စြတ္ျခင္းကုိလဲေရွာင္က်ဥ္ရပါမယ္။ လက္အိပ္သံုးဖုိ႔လုိတဲ့ေနရမွာလဲတခါသံုး လက္အိပ္ကိုပဲသံုးသင့္ပါတယ္။ အေအးမိဖ်ားနာေနရင္ ဟင္းခ်က္ျပဳတ္ကုိင္တြယ္ ျခင္းမျပဳသင့္ပါဘူး။ ဓါးရွျခင္းအပါအ၀င္ထိခိုက္ရွနာျဖစ္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ Skin Colour ပလာစတာမသံုးသင့္ပါဘူး။ တျခားအေရာင္ပလာစတာသံုးသင့္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီစည္းမ်ဥ္းကေတာ့ ဒီႏိုင္ငံမွာမလြယ္ေလာက္ေသးဘူးထင္ပါတယ္။ ပလာစတာေတြ အားလံုးက Skin Colour ေတြခ်ည္းျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။ ဒါကေတာ့ အေျခခံအခ်က္က ေလးေတြပါပဲ။

2. Cross Contamination

ဒါကေတာ့ အစားအေသာက္ေတြေရာယွက္မႈ႔အေၾကာင္းေလးပါ။ အစားအေသာက္ မွန္ေပမဲ့ အတူတူထားလုိ႔မရတာေတြရွိပါတယ္။ အစားအေသာက္ေတြကို အၾကမ္း ဖ်င္းအားျဖင့္ အပုိင္းႏွစ္ပုိင္းခြဲထားပါတယ္။
အႏ ၲရာယ္ရွိအစားအစာ High risk Foods နဲ႔
အႏ ၲရာယ္နဲတဲ့အစားအစာ Low risk Foods ဆုိၿပီးႏွစ္ပုိင္းခြဲထားပါတယ္။
အႏ ၲရာယ္ရွိအစားအစာ High risk Foods ကိုေတာ့ ႏွစ္ပုိင္းထပ္ခြဲထားပါတယ္။ Raw Food လုိ႔ေခၚတဲ့ အသားစိမ္းငါးစိမ္း ( မခ်က္ျပဳတ္ရေသးတဲ့ အစားအစာ ) နဲ႔ Ready to Eat Foods အသင့္စားအစားအစာ ( ထပ္ခ်က္လုိ႔မရေတာ့တဲ့ အစားအစာ ) လို႔ႏွစ္ပုိင္းထပ္ခြဲထားပါတယ္။
ဒီ အႏ ၲရာယ္ရွိအစားအစာ High risk Foods ေတြကေတာ့ ဘက္တီးရီးယားကုိ အျမင့္ဆံုးသယ္ေဆာင္ ပို႔ေဆာင္ႏုိင္စြမ္းရွိ ပါတယ္။ အႏ ၲရာယ္နဲတဲ့အစားအစာ Low risk Foods ဆုိတာကေတာ့ ဘက္တီးရီးယားမႀကိဳက္တဲ့ အစာေျခာက္ေတြကိုေခၚပါတယ္။ ဒီ Low risk Foods ေတြကေတာ့ ဘယ္လုိထားထား ဘက္တီးရီးယား မေပါက္ပြား မျပန္ပြားႏုိင္ပါဘူး။ High risk Foods ထဲမွာေတာင္မွ Raw Food ေတြဟာ ဘက္တီးရီးယား အႏ ၲရာယ္ ရွိတယ္ဆုိေပမဲ့ သတ္မွတ္အပူခ်ိန္ေရာက္ေအာင္ခ်က္လုိက္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာေသသြားႏုိင္ပါတယ္။ Ready to Eat Foods အသင့္စားအစားအစာ ေတြကေတာ့ ထပ္ခ်က္လုိ႔မရေတာ့တဲ့ အတြက္ ခ်က္ၿပီး ၄ နာရီအတြင္းမွာစားဖုိ႔ညႊန္ၾကားထားပါတယ္။ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီး ၄ နာရီအတြင္းမစားႏုိင္ဘူး ဆုိရင္ေတာ့ လႊင့္ပစ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ မပစ္ခ်င္ဘူးဆုိရင္ေတာ့ စားမဲ့အခ်ိန္အထိ ေရခဲေသတ ၲာ သို႔မဟုတ္ အပူေပးလုိ႔ရတဲ့ေပါင္းေခ်ာင္ထဲမွာ သတ္မွတ္အပူခ်ိန္ အတြင္းသိမ္းဆည္းထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။
High risk Foods ထဲမွာေတာင္မွ Raw Food ေတြကုိ ကုိင္တြယ္မယ္ဆုိရင္ သတိထား ကုိင္တြယ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ Raw Food ေတြကုိ Ready to Eat Foods ေတြနဲ႔ေရာထားလို႔မရပါဘူး။ Raw Food ထဲက ဘက္တီးရီးယား ေတြဟာ Ready to Eat Foods ေတြထဲကို အလြယ္တကူကူးသြားႏုိင္ပါတယ္။ သိမ္းမယ္ဆုိရင္ေတာင္ ေရခဲေသတ ၲာသီးျခား စီသိမ္းသင့္ပါတယ္။ အိမ္မွာေတာ့ ေရခဲေသတ ၲာ တခုပဲရွိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ ခ်က္ခါနီး Chill လုပ္ထားတဲ့ Raw Food ေတြကုိ ေအာက္အဆင့္မွာ ထားၿပီး Ready to Eat Foods ေတြကိုေတာ့ အေပၚဆင့္မွာထားသင့္ပါတယ္။ အဲလိုေသခ်ာမသိမ္းဆည္းဘူးဆိုရင္ေတာ့ အစားအေသာက္ေတြဟာ Cross Contamination ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ အဲလိုခဲြမသိမ္း မိပဲေရာသိမ္းလိုက္မိတယ္ဆုိရင္ေတာ့ Ready to Eat Foods ေတြကိုလႊင့္ပစ္ဖုိ႔မႏွေမ်ာသင့္ပါဘူး။ Raw Food ေတြကေတာ့ သတ္မွတ္အပူခ်ိန္ေရာက္ေအာင္ ခ်က္ျပဳတ္မွာျဖစ္တဲ့အတြက္ မပစ္လဲရပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ အစားအေသာက္ေတြမပ်က္စီးေစဖို႔ အပူခ်ိန္မွန္ကန္ေအာင္ သိမ္းဆည္းသင့္ပါတယ္။ Ready to Eat Foods ေတြဟာ ေလးနာရီအတြင္းစားရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မစားႏုိင္ေသးရင္ သတ္မွတ္အပူခ်ိန္အတိုင္းသိမ္းဆည္းထားသင့္ပါတယ္။ သိမ္းဆည္းတဲ့ေနရာမွာလဲ အေပၚကေန ပလပ္စတစ္အၾကည္ေလးေတြ အုပ္ထားသင့္ပါတယ္။
ေနာက္တခုကေတာ့ လွီးခၽြတ္ရမွာသံုးတဲ့ စဥ့္တီတုန္းေတြနဲ႔ ဓါးေတြကို လွီးျဖတ္မဲ့ အစားအေသာက္ အလုိက္ခြဲျခားထားသင့္ပါတယ္။ အသားလွီးဖို႔ ( Raw Food ) အတြက္တခု၊ အသင့္စာ အစားအစာ ( Ready to Eat Foods ) အတြက္တခု၊ အသီးအရြက္အတြက္တခု ဆုိၿပီး စဥ့္တီတုန္းေကာ ဓါးေကာခြဲထားသင့္တယ္။ Ready to Eat Foods ေတြအတြက္ေတာင္ စုိအတြက္တခု၊ အေျခာက္အျခမ္း ( ဥပမာ ေပါင္မုန္႔ ) ေတြအတြက္ တခုဆုိၿပီး ခြဲထားသင့္ပါတယ္။ သိပ္အမ်ားႀကီး ခြဲမထားႏုိင္ရင္ေတာင္ တြဲမလွီးသင့္ပါဘူး။

3. Food Safety Hazards

ဒီတခုကေတာ့ ျပင္ပပစ ၥည္းေတြနဲ႔ပါတ္သက္တဲ့ သတိထားစရာအခ်က္ေတြပါ။ အစားအေသာက္ေတြအတြက္ အႏ ၲရာယ္ရွိေစတဲ့ ျပင္ပပစ ၥည္းေတြနဲ႔ပါတ္သက္ၿပီး အခုလိုအဆင့္ သံုးဆင့္ခြဲထားပါတယ္။

1. Chemical Hazards
2. Physical Hazards
3. Biological Hazards

ဆိုၿပီးခြဲျခားထားပါတယ္။ အဲလိုအႏ ၲရာယ္ရွိေစတဲ့ ျပင္ပပစ ၥည္းေတြ ကုိ အစားအေသာက္ ထဲမပါ၀င္ေစဖုိ႔အထူးဂရုျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ပထမဆံုး Chemical Hazards ကေတာ့ ခ်က္ျပဳတ္မဲ့သူကုိယ္ေပၚမွာ ဘယ္လုိ အေမႊးနံ႔သာမ်ိဳးမွ မသံုးသင့္ပါဘူး။ ေရေမႊး၊ After Shave မွအစ မိတ္ကပ္၊ သနပ္ခါး လံုး၀မလိမ္းခ်ယ္၊ မသံုးစြဲသင့္ပါဘူး။
အစားေသာက္နားမွာ မွန္ၾကည္ေဆးလုိအရည္မ်ိဳး၊ ျခင္၊ ပုိးဟပ္ေျပး ေသာေဆး၊ ပုိးသတ္ေဆး၊ အစြန္းခၽြတ္ေဆး၊ ဆပ္ျပာ မ်ားျဖန္းျခင္း၊ အနီးအနားမွာထားျခင္း တုိ႔ကုိလဲ ေရွာင္က်ဥ္သင့္ပါတယ္။

ဒုတိယအခ်က္ျဖစ္တဲ့ Physical Hazards ကေတာ့ Personal Hygiene မွာေျပာခဲ့သလို မိမိတကုိယ္ရည္ အသံုးအေဆာင္ေတြပါပဲ။ နားကပ္၊ လက္စြပ္၊ ကလစ္၊ ေဘာပင္ဖံုး၊ သေရပင္၊ ဆံပင္အပါအ၀င္ ကုိယ္ခႏ ၶာ အေမႊးအမွ်င္ အစရွိသည္ေတြကုိ မိမိအစားအေသာက္ထဲမပါ၀င္မိေစရန္ သတိထားရမွာျဖစ္ပါ တယ္။
ယခုလက္ရွိရန္ကုန္မွာျဖစ္ေနတဲ့ အဆုိးဆံုးအခ်က္ကေတာ့ မုန္႔ဘူးေတြကုိ စတပ္ပလာ ညွပ္ၿပီးပိတ္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ မုန္႔စားခါနီးမွာ အဲဒီ ခ်ဳပ္ထားတဲ့ စတပ္ပလာကလစ္ေလးေတြကို ျဖဳတ္ရတာပါပဲ။ ျဖဳတ္တဲ့အခ်ိန္မွာ အရမ္းကုိ သတိထားရပါတယ္။ ဘယ္ႏွစ္ခုျဖဳတ္လိုက္သလဲ၊ ကုိယ့္လက္ထဲမွာျဖဳတ္စဘယ္ႏွစ္ခု ေရာက္ၿပီလဲ၊ အခုေရစံုရဲ႕လား စစ္ေဆးရပါတယ္။ တခုေလာက္ေပ်ာက္ေနရင္ အဲမုန္႔ကို မစားရဲေသးပဲ အဲဒီကလစ္ကေလးကိုေတြ႔ေအာင္အရင္ရွာရပါတယ္။ တခါတရံအခန္႔မသင့္ရင္ ခြာေနရင္ က်ိဳးသြားတတ္ပါတယ္။ ကေလးေတြျဖဳတ္ရင္း အခန္႔မသင့္ရင္ က်ိဳးၿပီးအစားအေသာက္ထဲပါသြား ႏိုင္ပါတယ္။ အရမ္းကုိ အႏ ၲရာယ္မ်ား ပါတယ္။ ကၽြန္မကေတာ့ ကၽြန္မသားကုိ ကလစ္ေတြမျဖဳတ္ခိုင္းပါဘူး။ မုန္႔ဘူးႏႈတ္ခမ္းေတြကို ကုန္ေအာင္ ကပ္ေက်းနဲ႔ညွပ္ခုိင္းလိုက္ပါတယ္။ အဲဒါဟာလဲ Food Safety အတြက္ မလုပ္သင့္ဆံုးလုပ္ရပ္ထဲမွာပါပါတယ္။ မုန္႔ဘူးပိတ္ဖို႔ စတပ္ပလာ အစား ဆယ္လိုတိတ္သံုးတာက ပုိသင့္ေတာ္မယ္ထင္ပါတယ္။

ေနာက္ဆံုးတခု Biological Hazards အေနနဲ႔ အႏ ၲရာယ္အရွိဆံုးကေတာ့ ဘက္တီးရီးယားပါ။ ေနာက္ အဲလိုအႏ ၲရာယ္ရွိေစတဲ့ျပင္ပ အရာေတြကေတာ့ ဟင္းရြက္၊ ဆန္၊ ပဲ အစရွိသည္တို႔မွာပါ၀င္တဲ့ပုိးေကာင္ေတြ၊ တီေကာင္ေတြ၊ ပုိးဟပ္ေတြ၊ ဟုိတခါရြာသူတေယာက္ႀကံဳဖူးတဲ့ ပုိးဟပ္ေခ်း၊ အိမ္ေျမွာင္ေခ်း အစရွိတာေတြ မပါ၀င္မိေစဖို႔နဲ႔ ျခင္၊ ယင္၊ ၾကြက္ မျဖတ္မနားေစဖို႔ အထူးဂရုျပဳကာကြယ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ Biological Hazards ထဲက အဆုိးဆံုးျဖစ္တဲ့ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ ေပါက္ဖြားဖို႔ အဆင့္ေလးဆင့္လုိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့

Food လို႔ေခၚတဲ့အစားအေသာက္ ( အထူးသျဖင့္ High risk Foods )
Moisture လို႔ေခၚတဲ့ ေရေငြ႔ ( အဲဒါကေတာ့ ပါတ္၀န္းက်င္မွာ အလံုအေလာက္ရွိပါတယ္ )
Time လုိ႔ေခၚတဲ့ အခ်ိန္ နဲ႔
Warmth လုိ႔ေခၚတဲ့ အပူခ်ိန္ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်က္ေလးခ်က္ျပည့္စံုတာနဲ႔ ဘက္တီးရီးယားဟာ စတင္ေပါက္ပြားလာပါတယ္။

ဘက္တီးရီးယားဟာ အခန္းတြင္းအပူခ်ိန္မွာအသက္ရွင္ႏိုင္တာမို႔ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးအစား အေသာက္ ( High risk Foods ) ေတြကို နဲနဲေလးအထားမွာလိုက္တာနဲ႔ အထက္ပါအခ်က္ေလးခ်က္နဲ႔ ခ်က္ခ်င္းကိုက္ညီသြားၿပီး အဲဒီအစားေသာက္ေတြမွာ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ သန္းနဲ႔ခ်ီၿပီး လြယ္ကူလွ်င္ျမန္စြာေပါက္ပြားလာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္မွ ဘက္တီးရီးယားအေၾကာင္းအေသးစိတ္ထပ္ေရးပါအံုးမယ္။

4. Temperature Control

ဘက္တီးရီးယား ေတြဟာ -18°C မွ 5°C အတြင္း မေပါက္ပြားႏုိင္ပါဘူး။ ေနာက္ၿပီး 63°C မွ 75°C အတြင္းမွာလဲ မေပါက္ပြားႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ 5°C မွ 63°C အတြင္းမွာ ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ အေတာ္ေပ်ာ္ေပ်ာ္ႀကီးေပါက္ပြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္မတို႔ျမန္မာစကားပံု မွာ ျခင္ယင္မနားပူပူစားလုိ႔ေတာင္အဆုိရွိ ခဲ့ပါတယ္။ အစားအေသာက္ေတြဟာ ခ်က္ၿပီးၿပီးခ်င္း၊ ေၾကာ္ၿပီးၿပီးခ်င္း ပူတုနး္မွာပဲစားသင့္ပါတယ္။ ပူရာမွေႏြးသြားတာနဲ႔ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ စတင္ေပါက္ပြားလာပါတယ္။ ဘက္တီးရီးယားေတြဟာ စေပါက္တဲ့အခ်ိန္ကေနစၿပီး မိနစ္ႏွစ္ဆယ္ျပည့္တုိင္း ႏွစ္ဆပြားသြားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစားအေသာက္ေတြဟာ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးခ်ိန္မွ စားသံုးတဲ့အခ်ိန္ကြာဟသြားတာနဲ႔အမွ် အစားအေသာက္ေတြမွာ ပါ၀င္တဲ့ဘက္တီးရီးယားေတြဟာလဲ ေပါက္ပြားႏႈန္းဟာလဲ ႏွစ္ဆတက္လာတာမို႔ အစားအေသာက္ထဲမွာ ဘက္တီးရီးယားပါ၀င္မႈ႔ဟာ ပုိမိုမ်ားျပားလာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အစားအေသာက္ေတြကုိ ခ်က္ျပဳတ္ေၾကာ္ေလွာ္ၿပီးၿပီးခ်င္း မစားႏုိင္ေသးဘူးဆုိရင္ အပူခ်ိန္ 5°C ေအာက္မွာပဲရွိေနေအာင္ ထိန္းသိမ္း သိမ္းဆည္းထားသင့္ပါတယ္။ စားမယ့္အခ်ိန္ဟာေလးနာရီအတြင္းပဲျဖစ္သင့္ပါတယ္။ ဒီအတုိင္း စားမယ္ဆုိရင္ 5°C ေအာက္မွာပဲရွိေနတုန္းစားရပါမယ္။ ပူေအာင္စားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ 63°C ေရာက္ေအာင္ မီးဖုိနဲ႔ျဖစ္ျဖစ္၊ microwave နဲ႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ ပူသြားေအာင္ ေႏြးရပါမယ္။ ဒါမွေရာက္ၿပီးသား ဘက္တီးရီးယားေတြကို ဖယ္ရွားႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။
ခဲထားမယ့္ အစားအေသာက္ေတြအတြက္ကေတာ့ အနဲဆံုး -18°C ရွိဖုိ႔လိုအပ္ပါတယ္။ Chill လုပ္ထားတဲ့ အသားငါးအစိမ္းေတြ၊ Ready to Eat Foods ေတြ၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြကေတာ့ အနဲဆံုး 5°C မွာသိမ္းထားသင့္ပါတယ္။ ဒီ့ထက္ပုိပူသြားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားစေပါက္ပြားၿပီလို႔ ယူဆႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရခဲေသတ ၲာထဲက ဟင္းက်န္ေတြကုိ ျပန္မေႏႊးပဲ အခဲေပ်ာ္ေအာင္ အခန္းအပူခ်ိန္နဲ႔ထားၿပီးစားတာဟာ အႏ ၲရာယ္ကို ဖိတ္ေခၚလိုက္တာနဲ႔ အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ဘက္တီးရီးယားေပါက္ပြားဖုိ႔ လုိအပ္တဲ့ အခ်က္ေလးခ်က္ ( Food, Time, Moisture and warmth ) ကုိ ျပည့္၀ေအာင္ အားျဖည့္ေပးလိုက္တာနဲ႔အတူတူပဲျဖစ္ပါတယ္။
ႏုိင္ငံျခားမွာေတာ့ Temperature Probe လုိ႔ေခၚတဲ့ အပူခ်ိန္တုိင္းတဲ့အတံေလးနဲ႔ တေန႔ႏွစ္ႀကိမ္ ( သို႔မဟုတ္ ) သတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်ိန္အတုိင္း အစားအေသာက္ေတြရဲ႕ Core လုိ႔ေခၚတဲ့ အလည္ေခါင္တည့္တည့္ကုိ ထိုးတုိင္းၾကည့္ၿပီး သတ္မွတ္ထားတဲ့ အပူခ်ိန္ေက်ာ္သြားတာနဲ႔လႊင့္ပစ္ဖုိ႔ ညႊန္ၾကားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒီမွာကေတာ့ အဲေလာက္မလြယ္ကူလွပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ သံသယျဖစ္စရာအစားအေသာက္ေတြဆုိရင္ေတာ့ လႊင့္ပစ္ဖို႔ ၀န္မေလးသင့္ပါဘူး။ မိမိရဲ႕ မိသားစုက်န္းမာေရး၊ မိမိဆိုင္စားသံုးသူမ်ားရဲ႕က်န္းမာေရးကုိ ေရွးရႈ႕ၿပီး လႊင့္ပစ္ဖို႔ သတိၲေတြေမြးဖုိ႔ေတာ့လုိပါတယ္။ ဒီေၾကာင္းအရာေတြကုိ ၿခံဳၿပီးေျပာရမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ကၽြန္မတို႔ေန႔စဥ္စားေသာက္ေနတဲ့အစားအေသာက္ေတြဟာ 5°C မွ 63°C အတြင္းမွာမရွိသင့္ပါဘူး။ က်န္းမာေရးနဲ႔ညီညြတ္ေအာင္စားမယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဒီသတ္မွတ္ထားတဲ့ အပူခ်ိန္ကိုေသခ်ာေပါက္လုိက္နာေဆာင္ရြက္စားေသာက္သင့္ ပါတယ္။ အဲလုိမဟုတ္ပဲ အခန္းတြင္းအပူခ်ိန္မွာပဲ ဟင္းေတြကို ၾကာရွည္ထားစားမယ္ ဆုိရင္ေတာ့ Food, Time, Moisture and warmth ဆိုတဲ့အခ်က္ေတြနဲ႔ျပည့္စံုသြား ၿပီး ဘက္တီးရီးယားေတြေပ်ာ္ပါးေနတဲ့ အစားအေသာက္ေတြကို စားေသာက္ေနရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အပူခ်ိန္ 75°C ေရာက္ၿပီဆိုရင္ေတာ့ ဘက္တီးရီးယားေတြ အားလံုး ဟာေသကုန္မွာျဖစ္ပါတယ္။

5. Cleaning

သန္႔ရွင္းေရးကေတာ့ အမ်ားႀကီးေျပာစရာေတာ့မရွိေပမဲ့ အခ်က္အနည္းငယ္ေတာ့ တင္ျပေပးလုိက္ပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ မိမိကုန္ၾကမ္းသိမ္းဆည္းရာေနရာ၊ ခ်က္ျပဳတ္တဲ့ပါတ္၀န္းက်င္၊ ခ်က္ျပဳတ္ရာမွာအသံုးျပဳတဲ့ အကူပစၥည္း ( ဒယ္အုိး၊ ဒန္အုိး၊ စဥ့္တီတုန္း၊ ဒါး၊ ဇြန္း အစရွိသျဖင့္ ) ေတြရဲ႕ သန္႔ရွင္းေရးကုိ အထူးဂရုျပဳရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အစားအေသာက္ေတြ ( ကုန္ၾကမ္း၊ ကုန္ေခ်ာ ) ရဲ႕သန္႔ရွင္းလတ္ဆတ္မႈ႕ကိုလဲ အထူးဂရုျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးခ်ိန္မွာ မိမိခ်က္ျပဳတ္ခဲ့တဲ့ပါတ္၀န္းက်င္၊ အကူပစၥည္း မ်ားကုိ အဆင့္ေျခာက္ဆင့္နဲ႔ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ တစ္အေနနဲ႔ Pre Clean လုပ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ခ်က္ျပဳတ္ၿပီးထြက္လဲတဲ့ အမႈိက္၊ စားၾကြင္းစားက်န္ ေတြကို အရင္သန္႔စင္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ႏွစ္အေနနဲ႔ Detergent လို႔ေခၚတဲ့ ဆပ္ျပာနဲ႔ေဆးေၾကာတဲ့ အဆင့္ပါ။ မွန္ကန္တဲ့အခ်ိဳးနဲ႔ေရာစပ္ထားတဲ့ ဆပ္ျပာရည္ကုိ တခါသံုးအ၀တ္စ ( ဒါမွမဟုတ္ ) သန္႔စင္တဲ့ အစနဲ႔ ေဆးေၾကာရပါမယ္။

အဆင့္သံုးအေနနဲ႔ကေတာ့ Rinse with running hot water နဲ႔ေျပာင္ေအာင္ ေဆးေပးရမွုာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ေလးအေနနဲ႔ကေတာ့ Disinfectants နဲ႔ပိုးသတ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ( Disinfectants ) ကုိေရာစပ္ရာမွာလဲ သတ္မွတ္ထားတဲ့အခ်ိဳးအတိုင္းေရာစပ္ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ငါးအေနနဲ႔ကေတာ့ အၿပီးသတ္ေရေဆးခ်ျခင္း ( Final Rinse ) ျဖစ္ပါတယ္။

အဆင့္ေျခာက္အေနနဲ႔ကေတာ့ Air Drying ျဖစ္တဲ့ေလနဲ႔အေျခာက္ခံျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ခ်က္ျပဳတ္ရာပတ္၀န္းက်င္ကုိ အ၀တ္နဲ႔ေျခာက္ေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းမွလြဲလုိ႔ ခ်က္ျပဳတ္ရာမွာသံုးတဲ့ အကူပစၥည္း မ်ားကုိေတာ့ ေလနဲ႔သာအေျခာက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။

သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရမွာ ျမင္ႏိုင္တဲ့ အညစ္အေၾကးေရာ မျမင္ႏိုင္တဲ့ အညစ္အေၾကးကို ပါ သန္႔ရွင္းေအာင္ အထူးဂရုစုိက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
အမႈိက္ပံုးဧရိယာကိုေတာ့ အထူးသန္႔ရွင္းေအာင္ဂရုစိုက္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အမိႈက္ပံုးကုိေတာ့ အဖံုးပါတယ္သံုးသင့္ပါတယ္။ အဖံုးမပါရင္ေတာ့ တေန႔စာတေန႔မွန္မွန္ပစ္သင့္ပါတယ္။ ပစ္တဲ့ေနရာမွာလဲ အိတ္ကို လံုၿခံဳေအာင္ စည္းေႏွာင္ၿပီးပစ္သင့္ပါတယ္။ ေခြး၊ ေၾကာင္၊ ပုိးဟပ္၊ ၾကြက္၊ ယင္ အစရွိေသာ အေကာင္ေတြ အမႈိက္ပံုးနားလာလို႔မရေအာင္ ကာကြယ္သင့္ပါတယ္။ အထူးဂရုစိုက္ရမွာကေတာ့ သန္႔ရွင္းေရးသံုး Chemical ေတြကို အခ်ိဳးအစားမွန္ကန္ေအာင္ ေရာစပ္ၿပီး လံုၿခံဳစြာသီးျခားသိမ္းဆည္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။
ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႔ကေတာ့ သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရမွာ အသားစိမ္းငါးစိမ္းကုိင္တြယ္ခုတ္ထစ္တဲ့ ေနရာကို ေနာက္ဆံုးမွသန္႔ရွင္းေရးလုပ္ရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

6.Delivery

ဒါကေတာ့ အစားအေသာက္ေတြကုိ ၾကာရွည္စြာသုိေလွာင္ထားမယ့္သူမ်ား၊ ပမာဏမ်ားျပားစြာမွာယူသိမ္းဆည္းမယ့္သူမ်ား၊ စားေသာက္ဆုိင္မ်ား၊ အေရာင္းဆုိင္မ်ား၊ စားေသာက္ကုန္ထုပ္စက္ရုံမ်ား၊ သေဘၤာမ်ားအတြက္ရည္ရြယ္ ထားတဲ့အခ်က္အလက္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ အဲလို ပမာဏအမ်ားအျပားမွာယူမႈ႔ေတြကို လက္ခံရမဲ့သူေတြက ေအာက္ပါအခ်က္ေျခာက္ခ်က္နဲ႔တုိက္ဆုိင္စစ္ေဆးၿပီးမွလက္ခံ ရမွာျဖစ္ပါတယ္။
A – Arrive on time
အခ်ိန္မွန္ေရာက္ရွိမႈ႔ရွိမရွိစစ္ေဆးရပါမယ္။ သတ္မွတ္ခ်ိန္တြင္းမေရာက္ရင္ အဲဒီအစားအေသာက္ေတြကို အထပ္ထပ္ေသခ်ာေအာင္စစ္ေဆးရပါမယ္။
C – Check Vehicles and Personal
လာပို႔တဲ့ကားသန္႔ရွင္းမႈ႔ရွိမရွိ နဲ႔ လာပို႔တဲ့သူရဲ႕ တကုိယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ႔ရွိမရွိ စစ္ေဆးရပါမယ္။
C – Check for Cross Contamination
အစားအေသာက္ေတြကို သီးျခားခြဲသယ္ေဆာင္လာျခင္းရွိမရွိစစ္ေဆးရပါမယ္။ အထူးသျဖင့္ High risk Foods နဲ႔ Low risk Foods ေတြကုိ ေရာသယ္လာသလား၊ ခြဲျခားသယ္ေဆာင္လားသလားစစ္ေဆးရမွာျဖစ္ပါတယ္။
E – Examine Dates and Packaging
ထုပ္လုပ္တဲ့ရက္စြဲ၊ ကုန္လြန္မဲ့ရက္စြဲကို ေသခ်ာစြာစစ္ေဆးရပါမယ္။ ယူေဆာင္လာတဲ့ အထုပ္ေတြကိုလဲ ေပါက္ၿပဲျခင္း၊ ဗူးေတြပိန္ျခင္း၊ အရည္ယုိထြက္ျခင္းရွိမရွိစစ္ေဆးရမွာျဖစ္ပါတယ္။
P – Probe the temperature
သယ္ေဆာင္လာတဲ့ အစားအေသာက္ High risk Foods ေတြကို အပူခ်ိန္မွန္ကန္ေအာင္ သယ္ေဆာင္လာျခင္းရွိမရွိကုိ အပူခ်ိန္တုိင္းကိရိယာျဖင့္ စစ္ေဆးၿပီးမွန္ကန္မွသာ လက္ခံရမွာျဖစ္ပါတယ္။
T – Transfer to Storage
အထက္ပါအခ်က္ေတြနဲ႔ျပည့္စံုမွန္ကန္ၿပီဆိုရင္ အစားေသာက္ေတြကို လက္ခံၿပီးတာနဲ႔ သိမ္းဆည္းရမယ့္ေနရာကိုခ်က္ခ်င္းပုိ႔ေဆာင္ၿပီး စနစ္တက် မွန္ကန္ေအာင္သိမ္းဆည္းရမွာျဖစ္ပါတယ္။

ဒါကေတာ့ သန္႔ရွင္းက်န္းမာတဲ့ အစားအေသာက္ေတြျဖစ္ေပၚလာဖို႔ အေျခခံအခ်က္ကေလးေတြပဲျဖစ္ပါတယ္။ အခ်ိဳ႕အခ်က္ေတြဟာ လုိက္နာဖို႔ခက္ခဲႏုိင္ေပမဲ့ အတတ္ႏိုင္ဆံုးလုိက္နာႏုိင္တာေလးေတြကို လုိက္နာၿပီးခ်က္ျပဳတ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ မိမိရဲ႕ မိသားစု၊ မိမိပတ္၀န္းက်င္မွာ က်န္းမာသန္႔ရွင္းတဲ့ အစားအေသာက္ပတ္၀န္းက်င္ေတြရရွိႏုိင္ၿပီး ေရာဂါကင္းေ၀းေနႏုိင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

About မြသဲ ( 17082011 )

has written 110 post in this Website..

THAKHIN CJ #8172011