ၾသကာသ – ရွိခုိးပါရေစ၊ ကန္ေတာ့ပါရေစဟု အခြင့္ေတာင္းျခင္းကို ၾသကာသဟု ေခၚသည္။ ေလးနက္ေစလုိေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ ထင္ရွား ပ်ံ႕ႏွံ႕ေစလုိေသာေၾကာင့္ လည္းေကာင္း ၾသကာသကို သံုးႀကိမ္ဆုိရပါသည္။

ကံသံုးပါး – ကိုယ္ျဖင့္ျပဳေသာ အမႈကို ကာယကံ၊ ႏႈတ္ျဖင့္ေျပာေသာ အမႈကို ဝစီကံ၊ စိတ္ျဖင့္ ႀကံေသာအမႈကို မေနာကံဟု ေခၚသည္။

ရတနာ – ႏွစ္သက္ ျမတ္ႏုိးအပ္ေသာေၾကာင့္ ရတနာဟု ေခၚပါသည္။

ဘုရား – တရားဥႆံု အလံုးစံုကို အကုန္အစင္ သိျမင္ေတာ္မူေသာေၾကာင့္ ဘုရားဟု ေခၚပါသည္။

တရား – အပါယ္ဆင္းရဲ သံသရာဝဋ္ဆင္းရဲသုိ႕ မက်ေရာက္ေအာင္ ဆြဲေဆာင္တတ္ေသာေၾကာင့္ တရားဟု ေခၚပါသည္။

သံဃာ – အယူသီလ တူမွ်ျခင္းျဖင့္ ေပါင္းစုဖြဲ႕စည္း ထားေသာေၾကာင့္ သံဃာဟု ေခၚပါသည္။

အရုိအေသ – ကုိယ္၊ ႏႈတ္၊ စိတ္ သံုးပါးတုိ႕ျဖင့္ ညြတ္တြားကိုင္းရွိဳင္းျခင္း။

အေလးအျမတ္ – တကယ္အဟုတ္ စိတ္ပါပါႏွင့္ ေလးစားျမတ္ႏုိးျခင္း။

ရွိခုိး – ရွိခုိးျခင္းမွာ ကိုယ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္း၊ ႏႈတ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္း၊ စိတ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္းဟူ၍ သံုးမ်ိဳးရွိသည္။ ကိုယ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္း ဆုိသည္မွာ ရတနာသံုးပါး မိဘဘုိးဘြား ဆရာသမားတုိ႕၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို အာရုံျပဳ၍ ထိျခင္းငါးပါးျဖင့္ ရွိခုိးျခင္းကို ေခၚသည္။ ႏႈတ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္း ဆုိသည္မွာ ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ပုဒ္မ်ားကို ႏႈတ္ျဖင့္ထုတ္ေဖာ္၍ ရြတ္ဆုိျခင္းကို ေခၚပါသည္။ စိတ္ျဖင့္ ရွိခုိးျခင္း ဆုိသည္မွာ ရတနာသံုးပါးတုိ႕၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို စိတ္ထဲမွာ အဖန္တလဲလဲ ေအာက္ေမ့ျခင္းကို ေခၚပါသည္။ (ထိျခင္းငါးပါး – ေျခ၊ လက္၊ နဖူး၊ တံေတာင္၊ ဒူး)

ပူေဇာ္ – ပစၥည္းျဖင့္ ပူေဇာ္ျခင္း၊ တရားျဖင့္ ပူေဇာ္ျခင္း ၂ မ်ိဳးရွိသည္။

ဖူးေျမာ္ – ပကတိမ်က္စိျဖင့္ ဖူးေျမာ္ျခင္း၊ အသိညဏ္မ်က္စိျဖင့္ ဖူးေျမာ္ျခင္း။

မာန္ေလ်ွာ့ – မိမိသႏၱာန္ရွိေသာ မာန္မာနတရားမ်ားကို ေလ်ွာ့ခ် ဖယ္ရွားျခင္း (ရတနာသံုးပါးကို ျမင့္ျမတ္ရာ၌ ထားျခင္း) ကို မာန္ေလ်ွာ့သည္ဟု ေခၚပါသည္။ မာန္ေလွ်ာ့ျခင္းကို နိဝါတမဂၤလာဟု မွတ္ပါ။

ကန္ေတာ့ – အျပစ္ရွိက ခြင့္လႊတ္ေတာ္မူပါဟု ဝန္ခ်ေတာင္းပန္ျခင္းကို ကန္ေတာ့သည္ဟု ေခၚသည္။ အျပစ္ရွိ၍ ကန္ေတာ့ျခင္း၊ ကုသိုလ္ရလုိ၍ ကန္ေတာ့္ျခင္းဟု ၂ မ်ိဳးရွိသည္။ (ကန္ေတာ့ ဆုိသည္မွာ အကုသိုလ္ကို ကန္,ေက်ာက္၍ ကုသိုလ္ကို ေတာ့,ယူျခင္းကို ဆုိလုိသည္)

အပါယ္ – ခ်မ္းသာကင္း၍ ကုသိုလ္ေကာင္းမႈ ျပဳခြင့္မရေသာ အရပ္ကို အပါယ္ဟု ေခၚသည္။

ကပ္ – ငတ္မြတ္ေဘး၊ လက္နက္ေဘး၊ ေရာဂါေဘးတုိ႕ေၾကာင့္ ပ်က္စီးျခင္းကို ကပ္ဟု ေခၚသည္။

ရပ္ျပစ္ – မဂ္ဖုိလ္နိဗၺာန္ မရႏိုင္သည္ကိုစြဲ၍ ရပ္ျပစ္ဟု ေခၚသည္။ (ရွစ္ပါးရွိသည္)

ရန္သူ – ေရ၊ မီး၊ မင္း၊ သူခုိး၊ အေမြခံ အေမြဆုိး။

ဝိပတၱိ – ေဖာက္ျပန္ ခၽြတ္ယြင္းျခင္းကို ဝိပတၱိဟု ေခၚသည္။ (ဂတိ၊ ဥပဓိ၊ ကာလ၊ ပေယာဂ)

ဗ်သန – ေဆြမ်ိဳး၊ ဥစၥာ၊ ေရာဂါ၊ အယူ၊ အက်င့္ ပ်က္စီးျခင္းကို ဗ်သနဟု ေခၚသည္။

မဂ္ – နိဗၺာန္သုိ႕ ေရာက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ တရားလမ္းကို မဂ္ဟု ေခၚသည္။

ဖုိလ္ – မဂ္၏ အက်ိဳးတရားကို ဖုိလ္ဟု ေခၚသည္။

နိဗၺာန္ – ရာဂ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟတို႕၏ ကင္းရာ ၿငိမ္းေအးမႈ ဓာတ္သေဘာကို နိဗၺာန္ဟု ေခၚသည္။

နေမာ တႆ – ဘုရားကို ရိုေသေလးစားျခင္း အစဥ္အလာကို ထိန္းသိမ္းျခင္း အေနျဖင့္ “နေမာ တႆ” ကို သံုးေခါက္ ရြတ္ဆုိရသည္။

သရဏဂံု – ဗုဒၶဘာသာ စစ္ မစစ္ သရဏဂံုျဖင့္ တုိင္းတာရသည္။

ယခု ၾသကာသ ရွင္းတမ္းအား ဆယ္ေစာင္တြဲ ျမန္မာျပန္က်မ္းမွ ေကာက္ႏုတ္၍ အမ်ားသူငါ ဗဟုသုတ အလို႕ငွာ ေဖာ္ျပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အံစာတံုး
(anzartone.freezoka.net)

About မဟာရာဇာ အံစာတံုး

has written 306 post in this Website..

အခ်ိဳ႕ေသာ အရာေတြဟာ "ေျပာင္" ၿပီးရင္ ျပန္ေကာင္းဖို႕ မလြယ္ဘူး။ အခ်ိဳ႕အရာေတြ က်ေတာ့ တစ္မ်ိဳး။ "ေျပာင္" ၿပီးရင္ ပိုပို ေကာင္းလာတတ္တဲ့ အမ်ိဳး။ ႏႈတ္ခမ္းေမြး ေျပာင္ေအာင္လို႕ ရိတ္တယ္။ ရိတ္ေလ .. သန္ေလပဲ။ ထိပ္ေျပာင္လို႕ ဆံပင္ သန္ေအာင္ လုပ္တယ္။ မလြယ္ျပန္ဘူး။ ဒီသေဘာ .. ဒီသေဘာ။