● ျမစ္ဆံုဆည္အစ
ျမစ္ဆုံဆည္တည္ေဆာက္ေရးအစသည္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္တြင္ ဟသၤာတၿမိဳ႕၌ စိုးရိမ္ေရမွတ္အထက္ ၄၇ လကၼထိေရာက္ရွိလာၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးျခင္း ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚေဒသ ရွိဆည္တမံမ်ားက်ိဳးေပါက္ျခင္းျဖစ္ပြါးခ့ဲရာမွ ထိုစဥ္ ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာန ဒု ညႊန္မွဴ းေဒါက္တာအုန္းျမင့္၏ ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးမႈ အစီရင္ခံစာမွ အစျပဳသည္ဟု ဆိုရပါမည္။

ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚေဒသ၌ တမံေပါင္း ၁၈၀၀ ေက်ာ္ရွိၿပီး ေျမနုကြၽန္းေပၚတြင္တည္ေဆာက္ထားၾကသည္ျဖစ္ရာ တမံမ်ားျမင့္ေလ ခံႏိုင္အားနဲေလျဖစ္ရာဧရာဝတီျမစ္ေရနိမ့္က်ေစရန္ ေရသုိေလွာင္သည့္စနစ္ကို စဥ္းစားခ့ဲၾကရသည္ဟုဆိုပါသည္။ ဧရာဝတီ ျမစ္ေရႀကီးျခင္းကို ထိမ္းခ်ဳပ္ရန္အတြက္ ဧရာဝတီျမစ္ေပၚရွိ တန္ဖရဲအနီး၌လည္းေကာင္း၊ ခ်င္းတြင္းျမစ္ေပၚ၌ ထမံသီအနီး၌ လည္းေကာင္း၊ ဆည္ေဆာက္၍ ျမစ္ေရထိမ္းသိမ္းရန္ စဥ္းစားတြက္ခ်က္ခ့ဲၾကသည္ဟုဆိုပါသည္။ ေဒါက္တာအုန္းျမင့္၏ အစီရင္ခံစာ၌ အခ်က္အလက္အခ်ဳိ႕ႏွင့္ျပခ့ဲ့ေသာ္လည္း အေသးစိတ္အခ်က္အလက္မ်ား မပါခ့ဲဟုဆိုပါသည္။

၂၀၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴး (ဒီဇိုင္း) ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္ႏွင့္ ဦးေဇာ္ဝင္းရွိန္တုိ႔မွ ဧရာဝတီျမစ္ဆုံ ဘက္စုံစီမံကိန္းကိုေရးဆြဲခ့ဲၾကသည္ဟု ယေန႔အျငိမ္းစားယူထားၿပီးေသာ ဥိီးခင္ေမာင္ခ်စ္က ေမာ္ကြန္းဂ်ာနယ္ႏွင့္အင္တာဗ်ဴး တြင္ေျပာၾကားခ့ဲသည္ကို ၂၀၁၆ ဧျပီလထုတ္ ေမာ္ကြန္းဂ်ာနယ္အမွတ္ ၃၄ တြင္ ေဖၚျပထားသည္ကိုေတြ႕ရွိရပါသည္။

တန္ဖရဲရြာအနီး၌ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းေရးဆြဲရသည့္အေၾကာင္းရင္းမွာ တန္ဖရဲရြာအနီး၌ ေရဝင္ဧရိယာ ၁၆၀၀၀၀ စတုရန္းမိုင္ရွိၿပီး ေရစီးေရလာ ဧက ေပသန္း ၁၀၀ ရွိရာ တႏွစ္လွ်င္ ဧရာဝတီျမစ္၏ေရစီးေရလာ ဧက သန္း ၄၀၀ ခန္႔ရွိရာ ဧရာဝတီျမစ္ႀကီး ၏ေရစီးေရလာ ေလးပုံတစ္ပုံရွိသည့္ တန္ဖရဲအနီးကို ေရြးခ်ယ္ရျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ဆိုပါသည္။ အျခားေရ သုိေလွာင္အားေကာင္းေသာေနရာတခုမွာ ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ေအာက္နား၌ရွိေသာ္လည္း ဗန္းေမာ္ၿမိဳ႕ပါ ေရနစ္ျမႇဳပ္သြားမည္ျဖစ္သ ျဖင့္ ထည့္သြင္းေရြးခ်ယ္ျခင္း မျပဳခ့ဲၾကဟုဆိုပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ၁၉၇၄ ခုႏွစ္ ေဒါက္တာအုန္းျမင့္၏အစီရင္ခံစာကို အေျချပဳၿပီး ေနာက္ထပ္တိုင္းတာ တြက္ခ်က္မႈျဖည့္စြက္၍ တန္ဖရဲရြာအနီး ဧရာဝတီျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာနမွေရးဆြဲခ့ဲၾကသည္။ အဆိုပါေရးဆြဲခ့ဲသည့္ စီမံကိန္းသည္ ေအာက္ပါအခ်က္မ်ားေပၚမူတည္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

၁။ ျမစ္ဆုံ၌ဆည္ေဆာက္ၿပီး ေရေလွာင္လိုက္လွ်င္ ဟသၤာၿမိဳ႕၌ ဧရာဝတီျမစ္ေရ ၄ ေပခန္႔ေလ်ာ့က်သြားၿပီး ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚ ေဒသ ေရႀကီးျခင္းကို ကာကြယ္နိုင္မည္။

၂။ ေႏြရာသီ ဧရာဝတီျမစ္ေရနဲခ်ိန္ ေဖဖဝါရီ မတ္လမ်ား၌ ဆည္ေရလႊတ္လွ်င္ ဧရာဝတီျမစ္ေရ ၄ ေပ မွ ၆ ေပထိ ျမင့္တက္ လာမည္ဟုဆိုပါသည္။

၃။ ေႏြမိုးေဆာင္း သုံးရာသီလုံး လ်ွပ္စစ္ဓါတ္အားထုတ္လုပ္ၿပီး ဧရာဝတီျမစ္ ဘယ္ညာႏွစ္ဖက္ရွိ စိုက္ပ်ိဳးဧက ၂ သန္းအတြက္ လွ်ပ္စစ္ေရတင္စနစ္ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးနိုင္မည္။

၄။ ေႏြရာသီ ျမစ္ေရနည္းခ်ိန္ ေရလႊတ္ေပးနိုင္သျဖင့္ ျမစ္ဝကြၽန္းေပၚေဒသ၌ ပင္လယ္ဆားငံေရဝင္ျခင္း Sea water intrusion ကို သက္သာေစမည္။

၅။ ေႏြမိုးေဆာင္း သုံးရာသီစလုံး လွ်ပ္စစ္မီဂါဝပ္ ၆၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထုတ္လုပ္နိုင္မည္ ဆိုသည့္ရည္ရြယ္ခ်က္မ်ားအေပၚ၌ အေျခခံ ေရးဆြဲခ့ဲျခင္းျဖစ္သည္ဟု ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာနအျငိမ္းစားညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ဆိုပါသည္။

ဤစီမံကိန္းမွာ ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာမွ ဆြဲထားေသာစီမံကိန္းျဖစ္ၿပီး လက္ရွိတရုတ္တို႔တည္ေဆာက္ရန္ဆြဲထားေသာ ျမစ္ဆုံ စီမံကိန္းႏွင့္ ကြာျခားမႈရွိသည္ဟုဆိုပါသည္။ ဆည္ေျမာင္းကေရးဆြဲေသာစီမံကိန္းအရ ဆည္အျမင့္မွာ လက္ရွိ တရုတ္တုိ႔ ေဆာက္ရန္ရည္ရြယ္သည္ထက္ ၁.၆  ဆမွ ၁.၈ အထိျမင့္နိုင္ၿပီး ကုန္က်စားရိတ္မွ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၈ ဘီလ်ံခန္႔ ကုန္က် နိုင္ကာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈအရအျဖစ္ေစ အတတ္ပညာအရျဖစ္ေစ တ႐ုတ္တနိုင္တည္းအကူအညီႏွင့္မရဘဲ ကမၻာ့ဘဏ္ႏွင့္ နိုင္ငံ တကာမွ နည္းပညာအကူအညီမ်ား ရယူရန္လိုအပ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

လက္ရွိ ျမစ္ဆုံတြင္ ေဆာက္မည့္ တ႐ုတ္တုိ႔၏ဆည္မွာ လွ်ပ္စစ္အားထုတ္ယူရန္အတြက္သာ ဒီဇိုင္းထုတ္ထားၿပီး အျမင့္ေပ နိမ့္၍ ကုန္က်စားရိတ္ ၃ ဘီလီယံခန္႔သာ ရွိမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးျခင္း ထိမ္းသိမ္းရန္စီမံခ်က္ ေႏြအခါ ဧရာဝတီျမစ္ေရတိမ္ျခင္းအတြက္ ေရစီးေရလာေကာင္းမြန္ေရးစီမံခ်က္မ်ား မပါဝင္သျဖင့္ သူအေနႏွင့္ တ႐ုတ္တုိ႔၏ ျမစ္ဆုံ စီမံကိန္းအား ကန္႔ကြက္သည္ဟု ဦးခင္ေမာင္ခ်စ္က ဆိုပါသည္။

မည္သုိ႔ဆိုေစ ၂၀၀၆ မွစ၍ တရုတ္တုိ႔လက္တြင္းသုိ႔ေရာက္ရွိသြားေသာျမစ္ဆုံစီမံကိန္း၏ ကနဦးအစသည္ ၁၉၇၅ ခုႏွစ္ ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာန၏ဧရာဝတီျမစ္ေရႀကီးျခင္း အစီရင္ခံစာမွ အစျပဳသည္ဟုဆိုရေပမည္။ ဆည္ေျမာင္းဦးစီးဌာန၏ အစီ ရင္ခံစာသည္ စာရြက္ေပၚတြင္ရွိေနဆဲမွာပင္ တရုတ္တုိ႔က လက္ေတြ႕ေျခလွမ္းမ်ား လွမ္းလာခ့ဲၾကေတာ့သည္။

● CPI ႏွင့္ ျမစ္ဆုံ
တကယ္တမ္း ျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္တည္ေဆာက္ေရးကို အေကာင္အထည္ေဖၚရန္ ဝင္ေရာက္လာသူကေတာ့ ျမန္မာစစ္အစိုးရႏွင့္ဆက္ဆံေရးေကာင္းၿပီး ျမန္မာျပည္တြင္ ရင္းႏွီးမႈမ်ားစြာျပဳလုပ္ေနသူ တရုတ္အစိုးရပိုင္ CPI China Power Investment ကုမၸဏီမွျဖစ္သည္။ ၂၀၀၆ ခုႏွစ္ MOU ထိုးခ့ဲၿပီးေနာက္ လုပ္ငန္းမ်ားစတင္ခ့ဲသည္။ ရွယ္ရာပိုင္ဆိုင္မႈအရ CPI မွ ၈၀ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ ျမန္မာအစိုးရမွ ၁၅ ရာခုိင္ႏႈန္း၊ Asia World ကုမၸဏီမွ ၅ ရာခုိင္ႏႈန္း ပိုင္ဆိုင္သည္ဟု ဆိုသည္။

၂၀၀၆ မွစတင္ေသာ အဆိုပါစီမံကိန္း တြင္ ျမစ္ဆုံေရအားစီမံကိန္းတခုတည္းသာမက မလိချမစ္ေပၚရွိ မလိယန္ ေရအားလွ်ပ္ စစ္ ေမချမစ္ေပၚရွိခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္ ဝဆုတ္ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဖီဆာေရအားလွ်ပ္စစ္ ေခါင္လန္ဖူးေရအားလွ်ပ္စစ္ႏွင့္ ေယ နန္ ေရအားလွ်ပ္စစ္တုိ႔အပါ စုစုေပါင္း ဆည္ ၇ ခုတည္ေဆာက္ၿပီး ေရအားလွ်ပ္စစ္ထုတ္ယူမည့္ စီမံကိန္းႀကီးျဖစ္သည္။ အရန္အားျဖင့္ ခ်ီေဗြငယ္ဟုေခၚသည့္ ခ်ီေဗြေခ်ာင္းေပၚတြင္ေဆာက္မည့္ေရအားလွ်ပ္စစ္အငယ္တခုပါသည္။

တရုတ္တုိ႔အေနႏွင့္ ၂၀၀၆ MOU ထိုးၿပီးသည္ႏွင့္ ဆည္ေဆာက္မည့္ေနရာမ်ားေရြးခ်ယ္ျခင္း ေျမသားစမ္းသပ္ျခင္း ေရစီးေရ လာ တိုင္းထြာျခင္းမ်ားျပဳလုပ္ခ့ဲသည္။ CPI အေနႏွင့္ အခိုင္အမာစာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုနိုင္ရန္ ျမန္မာနိုင္ငံ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈဥပေဒႏွင့္ အညီ ေရးဆြဲျပင္ဆင္ၿပီး နအဖအစိုးရ၏ ျပည္ထဲေရးကာကြယ္ေရး၊ စီးပြားေရး၊ စီမံကိန္း၊ သတၱဳတြင္း၊ သစ္ေတာ၊ ငါးလုပ္ငန္း၊ ေဆာက္လုပ္ေရး၊ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ အလုပ္သမား၊ စက္မႈ ၁၊ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္ရံုးအပါ ဝန္ႀကီးဌာနအဆင့္ ၁၅ ခုအား စာခ်ဳပ္ပါအေၾကာင္း အရာမ်ားကို ခ်ျပရွင္းလင္းၿပီးခ်ဳပ္ဆိုခ့ဲသည္ဟု ဆိုပါသည္။

၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာလက ျမန္မာလွ်ပ္စစ္၀န္းႀကီးဌာနနဲ႔ တ႐ုတ္ CPI ကုမၸဏီတုိ႔ MOU လက္မွတ္ထုိးပြဲ အခမ္းအနား (Photo : Burma Rivers Network)

 

CPI အေနႏွင့္ အဓိကထား၍ ေျမသားစမ္းသပ္တိုင္းထြာျခင္းလုပ္ငန္းမ်ား ျပဳလုပ္ခ့ဲသည့္ေနရာ ၃ ခုမွာ တန္ဖရဲရြာအနီး ျမစ္ ဆုံဆည္ ဆြမ္ပရာဘြမ္အနီးရွိ မလိချမစ္ေပၚရွိ မလိယန္ဆည္ ခ်ီေဗြအထက္ ေမချမစ္ေပၚရွိ ခ်ီေဗြဆည္တို႔ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ျမစ္ဆုံဆည္ႏွင့္ ခ်ီေဗြဆည္ေဆာက္လုပ္ရာတြင္လွ်ပ္စစ္ေထာက္ကူျဖစ္ေစရန္ ေမချမစ္အတြင္း စီးဝင္သည့္ ခ်ီေဗြေခ်ာင္းေပၚ တြင္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ငယ္တစ္ခုတည္ေဆာက္ခ့ဲသည္။ အဆိုပါခ်ီ ေဗြေခ်ာင္းသည္ တရုတ္ျမန္မာနယ္စပ္ ေက်ာက္တိုင္ ၄ ရွိ ပန္ဝါေတာင္ၾကားမွ ျမစ္ဖ်ားခံစီးဆင္း၍ ခ်ီေဗြၿမိဳ႕အနီး၌ ေမချမစ္အတြင္းသုိ႔စီးဝင္သည္။ ခ်ီေဗြၿမိဳ႕အထက္တြင္ ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္ကိုတည္ေဆာက္ခ့ဲရာ ၂၀၁၃ စက္တင္ဘာလတြင္ ေဆာက္လုပ္ၿပီးစီးခ့ဲသည္။

အဆိုပါခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္စက္ရံုငယ္မွအပ က်န္ ျမစ္ဆုံ၊ မလိယန္၊ ခ်ီေဗြေရ ဆည္ ၃ ခုမွာ ေျမသားစမ္းသပ္တိုင္းထြာျခင္း ေရစီးေရလာတိုင္းထြာျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္ သမတဦးသိန္းစိန္သက္တမ္းအတြင္း ၂၀၁၁ စက္တင္ဘာ၌ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းအား သူ၏သမတသက္တမ္းအတြင္း ရပ္ဆိုင္းေၾကာင္း ေၾကျငာခ့ဲသည္။

ျမစ္ဆုံႏွင့္အတူတကြ ေဆာက္လုပ္ရန္လ်ာထားေသာ ဆည္ ၇ ခု၏အၾကမ္းျပင္းအေျခအေနမွာ ေအာက္ပါအတိုင္းျဖစ္သည္။

● ျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္
ျမစ္ႀကိီးနားအထက္ တန္ဖရဲရြာအနီး ေမခ မလိချမစ္ႏွစ္သြယ္ဆုံရာေအာက္ဖက္ ဧရာဝတီျမစ္အေပၚတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ ျမစ္ဆုံဆည္သည္၂၀၀၉ ခုႏွစ္ CPI ၏တြက္ခ်က္ခန္႔မွန္းမႈအရ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ၄၁၀၀ မဂၢါ၀ပ္ (4100 MW) ထြက္ရွိမည္ဟု ဆိုသည္။ (သုိ႔ေသာ္ ေနာက္ပိုင္းရရွိသည့္ ေလ့လာတိုင္းထြာခ် က္မ်ားအရ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၆၃၀၀ မဂၢါ၀ပ္ (6300 MW )ထြက္ရွိနိုင္သည္ဟု CPI မွတာဝန္ရွိသူမ်ားက ၂၀၁၅ ေအာက္တိုဘာလတြင္ အတည္ျပဳေျပာၾကားထားပါသည္။)

ျမစ္ဆုံဆည္တည္ေဆာက္ရာတြင္ ေရေအာက္ေရာက္ရွိသြားမည့္ ေရျမဳပ္ေဒသမွာ ၆၄၇၈၄ ဧက (ဝါ) ၂၆၂၃၈ ဟက္တာ ရွိ မည္ျဖစ္သည္။ ျမစ္ႀကီးနား ပူတာအိုကားလမ္းေပၚရွိ တန္ဖရဲႏွင့္ တိန္ယန္ဇြပ္ၾကား  ၄၈ ကီလုိရွိ လမ္းပိုင္းသည္လည္းေကာင္း၊  ျမစ္ႀကီးနား- ခ်ီေဗြကားလမ္းေပၚရွိ ေခ်ာင္းဆုံတဝိုက္လမ္းပိုင္း ၆၄ ကီလုိ ခန္႔သည္လည္းေကာင္း၊ ေရနစ္ျမႇဳပ္သြားမည္ျဖစ္သည္။ ထိုေရျမဳပ္ဧရိယာမ်ား ရြာေပါင္း ၄၇ ရြာအထိလူမႈဆိုင္ရာ သက္ေရာက္မႈမ်ားရွိမည္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါေရျမဳပ္ေဒသတြင္ က် ေရာက္သည့္ ရြာေပါင္း ၃၀ အိမ္ေျခေပါင္း ၅၀၀၀ မွ လူဦးေရ ၈၀၀၀ အားေျပာင္းေရႊ႕ေပးရမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ ဧက  ၁၈၀၀၀ ခန္႔ရွိမည့္ သဘာဝသစ္ေတာမ်ား သဘာဝရင္းျမစ္မ်ား အားလုံး ေရေအာက္ေရာက္သြားမည္ျဖစ္သည္။ ျမစ္ဆုံဆည္ ေဆာက္လုပ္ၿပီးပါက အဓိကအားျဖင့္ ျမစ္ဆုံတဝိုက္ႏွင့္ျမစ္ႀကီးနား ခ်ီေဗြကားလမ္းေပၚရွိ ေခ်ာင္းဆုံတဝိုက္တြင္ အလ်ား ၁၂ မိုင္၊ အနံ ၁၀ မိုင္နီးပါးရွိ ေရအိုင္ႀကီး ၂ ခုေပၚထြက္လာမည္ျဖစ္သည္။

ဤသုိ႔ျဖင့္ ျမန္မာျပည္အတြက္လည္းေကာင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္အတြက္လည္းေကာင္း၊ အထင္ကရျဖစ္သည့္ ေမခ မလိခ ျမစ္ ဆုံႏွင့္ သူ၏ သဘာဝအထိမ္းမွတ္လကၡဏာသည္လည္း ထာဝရေပ်ာက္ဆုံးသြားမည္ျဖစ္သည္။

အတိတ္၊ မ်က္ေမွာက္၊ ပစၥဳပၸန္ကာလထိတုိင္ ျမန္မာျပည္၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္ေနဦးမည့္ ဧရာ၀တီအလွ (Photo : www.galenfrysinger.com)

● လာဆာ (မလိယန္) ေရအားလွ်ပ္စစ္
လာဆာ ေခၚ မလိယန္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ေဆာက္လုပ္မည့္ေနရာသည္ မလိချမစ္အား ပိတ္ေဆာက္မည့္ ေရအားလွ်ပ္စစ္ျဖစ္ သည္။ ဆြမ္ပရာဘြမ္ၿမိဳ႕အနီးရွိ မလိယန္တြင္တည္ရွိသည္။ ျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္အထက္ ၁၄၄.၂ ကီလိုမိုင္ အကြာတြင္ရွိ သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ CPI ၏ေလ့လာတြက္ခ်က္မႈအရ မလိယန္ေရအားလွ်ပ္စစ္မွ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၁၉၄၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး ထိုဆည္တည္ေဆာက္ၿပီးျဖစ္ေပၚလာမည့္ ေရျမႇဳပ္ေဒသမွာ ၆၀၆၂၇ ဧက (ဝါ) ၂၄၅၅၄ ဟက္တာ ရွိမည္ျဖစ္သည္။ ထိုဆည္ေဆာက္ၿပီးပါက ေရကန္ႀကီး ၄ ခုခန္႔ ျဖစ္ေပၚလာမည္ျဖစ္ၿပီး အႀကီးဆုံးကန္ႀကီးမွာ မလိယန္တဝိုက္တြင္ ျဖစ္ေပၚလာ မည္ျဖစ္သည္။

မလိယန္ေရအားလွ်ပ္စစ္ဆည္ေၾကာင့္ အဓိက ေရျမဳပ္သြားမည့္ရြာႀကီးမွာ ကခ်င္လုူမ်ိဳးမ်ားေနထိုင္ၾကသည့္ ဆြတ္ပီယန္ရြာ ႀကီးျဖစ္သည္။ အိမ္ေျခ ၂၀၀ ႏွင့္ လူဦးေရ ၁၂၀၀ ခန္႔ရွိသည့္ ဆြတ္ပီယန္ရြာႀကီးသည္ မလိခ ျမစ္ေဘးတေလ်ာက္ လယ္ဧက ၁၀၀ ခန္႔ပိုင္ဆိုင္ၿပီး အနီးတဝိုက္ရြာမ်ားကိုပါ ရိကၡာဖူလုံေစသည့္ရြာႀကီးျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အိမ္ေျခ ၂၀ ခန္႔ရွိေသာ ဖုန္းအင္ႏွင့္ နန္႔စီယန္ရြာမ်ားကိုပါ နစ္ျမႇဳပ္ေစမည္ျဖစ္သည္။ ထို႔အတူ ျမစ္ႀကီးနားပူတာအိုကားလမ္းပိုင္းရွိ ဆြတ္ပီယန္အပိုင္းကိုပါ ေရနစ္ ျမႇဳပ္ေစမည္ျဖစ္သည္။

● ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္
ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္သည္ ေမချမစ္ေပၚ၌ တည္ရွိသည္ ။ ေမချမစ္သုိ႔ ခ်ီေဗြေခ်ာင္း ေပါင္းစီးဝင္ေရာက္ရာေနရာ၏ အထက္ ၂၀ ကီလိုမိုင္အကြာတြင္ရွိသည္။၂၀၀၉ ခုႏွစ္ CPI ၏ တိုင္းထြာခ်က္မ်ားအရ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၂၈၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိမည္ ျဖစ္ၿပီး ေရျမဳပ္ဧရိယာမွာ ၇၉၃၅ ဧက (ဝါ) ၃၂၁၄ ဟက္တာ ခန္႔ရွိမည္ျဖစ္သည္ ။ ေရျမႇဳပ္ဧရိယာတြင္း ပါသြားမည့္ ရြာမ်ားမွ ေကာင္းလ၊ ဖလ၊ မန္တုန္စသည့္ စုစုေပါင္း အိမ္ေျခ ၁၅ အိမ္ခန္႔ရွိမည့္ လခ်ိတ္ႏွင့္ ေလာ္ေဝၚ မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားေနထိုင္သည့္ ရြာမ်ားျဖစ္သည္။

● ဝဆုတ္ ေရအားလွ်ပ္စစ္
ေမချမစ္ေပၚတြင္ရွိသည္။ ပန္ဝါအထူးေဒသ ကန္ဖန္ၿမိဳ႕နယ္၏ အေနာက္ဖက္ တည့္တည့္တြင္ရွိသည္။ ၂၀၀၉ CPI ၏တိုင္း ထြာခ်က္အရ လွ်ပ္စစ္ဓာတ္အား ၁၈၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ေရျမဳပ္ ဧရိယာ ၁၂၂၉ ဧက (ဝါ) ၄၉၈ ဟက္တာ ရွိမည္။ ေလာ္ေဝၚ လာခ်ိတ္မ်ိဳးႏြယ္စုမ်ား ေနထိုင္ရာ ရြာ ၃ ငယ္ခန္႔ ေရနစ္ျမႇဳပ္မည္။

● ဖီဆာ ေရအားလွ်ပ္စစ္
ေမချမစ္ေပၚတြင္တည္ရွိသည္။ ဝဆုတ္ႏွင့္ ေခါင္လန္ဖူးၾကားတြင္ရွိသည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ CPI ၏ တိုင္းထြာခ်က္အရ လွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား ၂၀၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ေရျမႇဳပ္ဧရိယာ ၁၇၀၃ ဧက (ဝါ) ၆၉၀ ဟက္တာ ရွိသည္။

● ေခါင္လန္ဖူးေရအားလွ်ပ္စစ္
ပူတာအိုခရိုင္ ေခါင္လန္ဖူးၿမိဳ႕အနီး ေမချမစ္ေပၚတြင္ရွိသည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္ CPI ၏တိုင္းထြာခ်က္အရ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား၂၇၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိမည္ျဖစ္ၿပီး ေရျမဳပ္ဧရိယာ ၅၉၄၈ ဧက (ဝါ) ၂၄၀၉ ဟက္တာ ရွိသည္။ ေခါင္လန္ဖူး ေရအားလွ်ပ္စစ္ေဆာက္ မည့္ေနရာသည္ ေခါင္လန္ဖူးၿမိဳ႕နယ္ ဆန္ခြန္ခ်က္ရြာအနီး ေမချမစ္ႏွင့္ အဆန္းတီေခ်ာင္းဆုံရာအနီး၌ ရွိသည္။ ေပ ၁၀၀၀၀ ေက်ာ္ျမင့္ေသာ အီေမာဘြမ္ေတာင္၏ ေရေဝေရလဲေဒသျဖစ္သည္။ ရီဒန္၊ မဂါတ စသည့္ ရဝမ္ေက်းရြာငယ္ ၂ ခု ေရနစ္ျမႇဳပ္ နိုင္ပါသည္။

● ယီနန္ ေရအားလွ်ပ္စစ္
ယီနန္ေရအားလွ်ပ္စစ္သည္ ပူတာအိုခရိုင္ ပန္နန္ဒင္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲ အလိေအာင္ရြာအနီး ေမချမစ္ႏွင့္ထရံုေခ်ာင္းဆုံရာအနီး၌ ရွိ သည္။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္CPI ၏တိုင္းတာခ်က္အရ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ၁၂၀၀ မဂၢါ၀ပ္ ထြက္ရွိနိုင္ၿပီး ေရျမဳပ္ဧရိယာ ၂၂၆၅ ဧက (ဝါ) ၉၁၇ ဟက္တာ ရွိနိုင္သည္။ ဆည္ေဆာက္လုပ္ၿပီးပါက ပန္နန္ဒင္ၿမိဳ႕နယ္ခြဲအတြင္းရွိ ရဝမ္ လီဆူး ႏွင့္ ထ႐ုန္ ေက်းရြာမ်ား ျဖစ္ေသာ အလိေအာင္မုန္းဒုန္၊ ထြန္ဂိုယင္၊ ဂမ္ဂို စသည့္ရြာမ်ား ေရနစ္ျမႇဳပ္နိုင္သည္။

=

ေမာင္ေမာင္စုိး – ျမစ္ဆံုျပသနာ အပိုင္း ( ၂ )

April 21, 2016

ေမာင္ေမာင္စုိး – ျမစ္ဆံုျပသနာ အပိုင္း ( ၂ )

(မိုးမခ) ဧျပီ ၂၁၊ ၂၀၁၆
ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းပါ ေရအားလ်ပ္စစ္မ်ားအာလုံး၏ ေယဘူယ်အေျခအေန
ေဖၚျပပါအတိုင္း ျမစ္ဆုံေရအားလ်ပ္စစ္စီမံကိန္းျကီးတြင္ ျမစ္ဆုံ အပါ စုစုေပါင္း ေရအားလ်ပ္စစ္ ၇ ခုပါဝင္သည္။ ျမစ္ဆုံေအာက္ဖက္ ဧရာဝတီျမစ္ေပၚတြင္တခု မလိချမစ္ေပၚတြင္ တခုႏွင့္ ေမချမစ္ေပၚတြင္ ၅ ခုျဖစ္သည္။ ထိုေရအားလ်ပ္စစ္ ၇ ခုမွ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အား စုစုေပါင္း 16540 MW ထြက္ရွိမည္ ျဖစ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတိုင္းထြာခ်က္မ်ားအရ ျမစ္ဆုံတခုတည္းမွ 6300 MW ထြက္ရွိပါက 18640 MW ထြက္ရွိနိုင္မည္ဟု ခန့္မွန္းတြက္ခ်က္ ထားျကပါသည္။

အဆိုပါ စီမံကိန္း ၇ ခုအနက္ ေရျမဳပ္ဧရိယာ အမ်ားဆုံးျဖစ္မည့္ ဆည္ ၂ ခုမွာ ျမစ္ဆုံႏွင့္ လာဆာ ( မလိယန္ ) ဆည္ ၂ ခုေပါင္းျဖစ္သည္။ ဆည္ ၇ ခုတည္ေဆာက္ရာ၌ ျဖစ္ေပၚမည့္ ေရျမဳပ္ဧရိယာစုစုေပါင္း၏ ၈၆% ျဖစ္ေသာ 125411 ဧက ဝါ 50792 ဟက္တာ မွာ ထိုဆည္ ၂ ခုေျကာင့္ျဖစ္မည္။ ထိုဆည္ ၂ ခုမွာ ဧရာဝတီႏွင့္ ေမခ မလိခ ေျမနိမ့္ပိုင္းေနရာမ်ားတြင္ အက်ံဳးဝင္သျဖင့္ ေက်းရြာမ်ားစြာ  လယ္ဧကမ်ားစြာႏွင့္ သဘာဝသစ္ေတာမ်ားစြာ ႏွင့္ ကားလမ္းမ်ားပါ ေရေအာက္သုိ့ေရာက္ရွိသြားမည္ျဖစ္သည္။

ေမခ ျမစ္ေပၚရွိ ဆည္ ၅ ခုမွာ ျမင့္မားေသာ ေတာင္ေျကာမ်ား၏ျကား တြင္ ရွိသျဖင့္ ေရအျမင့္ ျမင့္တက္လာျခင္း ရွိေသာ္လည္း ေရျမဳပ္ဧရိယာ က်ယ္ျပန့္မ်ားျပားျခင္းမရွိေပ။ ထိုျပင္ ေမချမစ္တေျကာ၌ လြန္စြာလုူေနက်ဲပါး သျဖင့္ အရပ္သားေက်းရြာမ်ား ထိခိုက္မွဳအလြန္နဲသည္။ ရွိသည့္ရြာမ်ားမွာ လည္း အိမ္ေျခ ၄/၅ အိမ္သာရွိသည့္ရြာငယ္ေလးမ်ားသာျဖစ္သည္။ ထိုဆည္
၅ ခုေျကာင့္ ေရျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္မည့္ေဒသမွာ 19039 ဧက ဝါ 7710 ဟက္တာ ရွိျပီး စုစုေပါင္း ဆည္ ၇ ခုေဆာက္ခုေဆာက္ရာတြင္ ျဖစ္ေပၚမည့္ ေရျမဳပ္ဧရိယာ၏ ၁၄ %သာရွိျပီး လ်ပ္စစ္ 10500 MW ထြက္ရွိနိုင္မည္။ သုိ့ေသာ္ထိုဆည္မ်ားေဆာက္ရန္ သြားလာေရးခက္ခဲသည္။

သုိ့ေသာ္ ထိုဆည္ ၇ ခုေဆာက္မည့္အထဲတြင္ ျမစ္ဆုံဆည္ေဆာက္မည့္ ေနရာသည္ သြားေရးလာေရးလြယ္ကူသည္။ ဒုတိယအေနႏွင့္ ခ်ီေဗြႏွင့္ မလိယန္သည္လည္း လမ္းျကမ္းေသာ္လည္း ကားလမ္းေပါက္သည္။ ထိုအ ေျခအေနေအာက္တြက္ တရုတ္ CPI ကုမၸဏီသည္ ထိုဆည္ ၃ ခုအား ဦးစြာ
တိုင္းတာစူးစမ္းေရးျပဳလုပ္ခ့ဲျခင္းျဖစ္ျပီး စီးပါြးေရးအရ တြက္ တြက္ေျခ အကိုက္ဆုံးျဖစ္နိုင္သည့္ ျမစ္ဆုံဆည္ကို ဦးစြာေဆာက္လုပ္ရန္ ရည္ရြယ္ ခ့ဲပုံရသည္။ ျမစ္ဆံုမွရသည့္ အက် ဳိ းအျမတ္မ်ားျဖင့္ က်န္ဆည္မ်ားကို ဆက္ လက္ေဆာက္လုပ္ရန္ ရည္ရြယ္ပုံရသည္။ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အား 18640 MW ထြက္ရွိရန္ တရုတ္ CPI အေနႏွင့္ ေဒၚလာသန္းေပါင္း 18.64 ဘီလ်ံ တခါတည္း ျမွဳ ပ္ႏွံရန္မျဖစ္နိုင္ေခ် ။

ေမချမစ္ေပၚေဆာက္မည့္ ခ်ီေဗြအထက္ဆည္ ၄ ခုမွာ ကားလမ္းေပါက္ ေရာက္ျခင္းမရွိေပ။ ယခင္အဂၤလိပ္ေခတ္က ျမစ္ျကီးနား ပူတာအိုသုိ့ ဆက္သြယ္သြားလာသည့္  ဝန္တင္လားလမ္း တခုသာရွိသည္။ ထိုလမ္းသည္ ျမစ္ျကီးနားမွ ခ်ီေဗြ ေဆာ့ေလာ္ ဝဆုတ္ ဖီဆာ ေခါင္လန္ဖူး မွတဆင့္ ပူတာအို အထိျဖစ္သည္။ ယခုေခတ္အသစ္ေဖါက္လုပ္သည့္လမ္းမွာ ေမချမစ္ရိုးအတိုင္း မဟုတ္ဘဲ မလိခ ျမစ္ရိုးအတိုင္း ျမစ္ျကီးနား ဆြမ္ပရာဘြမ္ ပူတာအိုသုိ့ ေဖါက္လုပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ မူလ အဂၤလိပ္လက္ထက္ ေဖါက္လုပ္ထား သည့္ ေမချမစ္ရိုးမွ ဝန္တင္လားလမ္းေျကာင္းမွာ အသုံးမျပဳသည္မွာ ျကာျမင့္ျပီျဖစ္၍ ပ်က္စီးေနျပီျဖစ္ရာ ကားလမ္းအသစ္ျပန္လည္မေဖါက္လုပ္ဘဲ ထို
ဆည္ ၄ ခုတည္ေဆာက္ရန္မျဖစ္နိုင္ေခ်။ ယခုအခ်ိန္၌ သြားလာရန္အလြန္ ခက္ခဲေသာ ေနရာမ်ား ျဖစ္ေနေသးသည္။

ခ်ဳပ္၍ ဆိုရလ်င္ ျမစ္ဆုံႏွင့္ လာဆာ(မလိယန္) ေရအားလ်ပ္စစ္၂ ခု ေပါင္းသည္ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အား စုစုေပါင္း၏ 44% ရရွိမည္ျဖစ္ျပီး ေရျမဳပ္ဧရိယာ အားလုံးေပါင္း၏ 85% ျဖစ္ေပၚေစမည္။ က်န္ေမချမစ္ေပၚရွိ ဆည္ ၅ ခု မွ လ်ပ္စစ္ဓါတ္အား စုစုေပါင္း၏ 56% ထြက္ရွိမည္ျဖစ္ျပီး ေရျမဳပ္ဧရိယာ အားလုံးေပါင္း၏ 15% သာျဖစ္ေပၚေစမည္ျဖစ္သည္။

သဘာဝပတ္က်င္ထိခိုက္ဆုံးရွံဳးဖက္ကျကည့္လ်င္ ေရျမဳပ္ဧရိယာနည္း ေလ ထိခိုက္နည္းေလဟု ဆိုနိုင္သည္။

ေဒသအေျခအေန
အဆိုပါေရအားလ်ပ္စစ္စက္ရံုတည္ေဆာက္မည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ အတြင္း၌ KIA ကခ်င္တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္တပ္ဖြဲ့ရွိျပီး ယခုခ်ိန္ထိ အစိုးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ရပ္စဲေရးစာခ်ဳပ္လက္မွတ္ေရးထိုးနိုင္ျခင္း မရွိေသးေပ။ အဆိုပါေဒသ၌ ေရအားလ်ပ္စစ္စီမံကိန္းမ်ားျဖစ္ေစ အျခားစီမံကိန္းမ်ား ျဖစ္ေစ ေဆာင္ရြက္လိုပါက ေဒသတြင္း ျငိမ္းခ်မ္းေရးသာမက တိုင္းရင္းသား
အေရး သယံဇာတခြဲေဝေရး ႏွင့္ ဖက္ဒရယ္ျပသနာမ်ားကို ေျဖရွင္းနိုင္ဖိ့ုလိုေပလိမ့္မည္။

E I A သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အက် ဳိးသက္ေရာက္မွဳ အကဲျဖတ္မွဳအစီရင္ခံစာ
ျမစ္ဆုံဆည္မ်ားစီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္ျပီး E I A အစီရင္ခံစာ  တေစာင္ျပဳစုနိုင္ရန္ ကြင္းဆင္းေလ့လာမွဳ ကို ၂၀၀၈ ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာခန့္မွစ၍  ၂၀၀၉ ေမလခန့္ထိ ၆ လခန့္ျပဳလုပ္ခ့ဲသည္။ ျမန္မာဖက္မွ ပညာရွင္ႏွင့္ပ့ံပိုးသူ
၈၀ ခန့္ တရုတ္ျပည္မွ ပညာရွင္ ၄၀ ခန့္ ပါဝင္သည္။ ထိုအဖြဲ့အား ျမန္မာျပည္ BANCA သဘာဝ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ဇီဝမ်ိဳးစုံမ်ိဳးကြဲမ်ားထိမ္း သိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းမွ ေဒါက္တာထင္လွမွ ဦးေဆာင္သည္။ တရုတ္ CPI မွ ျမန္မာျပည္မွ ျပင္ပပညာရွင္အဖြဲ့ကို ငွါးရမ္းလုပ္ေဆာင္ေစျခင္းျဖစ္သည္။

ထိုအဖြဲ့သည္ သြားလာရန္အလြန္ခက္ခဲသည့္ ဖီဆာ မွအပ က်န္ေနရာ ၆ ခုအား ခက္ခက္ခဲခဲသြားေရာက္ခ့ဲျကသည္။ ဖီဆာသုိ့မူ အဖြဲ့ငယ္တဖြဲ့သာ ေစလႊတ္နိုင္ခ့ဲသည္။ က်န္ေနရာမ်ားအား လမ္းေလ်ွာက္၍၎ ပစၥည္းမ်ားအား ဝန္တင္ လားမ်ား အထမ္းသမားမ်ားအကူအညီျဖင့္၎ သြားေရာက္ခ့ဲသည္။ ျမစ္ဆံုႏွင့္ ခ်ီေဗြဆည္ေဆာက္မည့္ေနရာ ၂ ခုသာ ကားလမ္းေပါက္ျပီး က်န္
ေနရာမ်ားမွာ ကားလမ္းမေပါက္ေခ်။ မလိယန္ (ဝါ) လာဆာဆည္သုိ့ ဆြမ္ပရာဘြမ္မွ လမ္းေလ်ွာက္ရသည္။ ေမချမစ္ေပၚရွိ ဝဆုတ္ႏွင့္ ဖီဆာ ဆည္မ်ားသုိ့ ခ်ီေဗြအထက္ ေဆာ့ေလာ္မွ လမ္းေလ်ာက္ရသည္။ ေမချမစ္ဖ်ားရွိ  ယီနန္ႏွင့္ ေခါင္လန္ဖူးဆည္မ်ားသုိ့ ပူတာအို ေနာင္မြန္းေဒသမွ လမ္း ေလ်ာက္ရသည္။ အသြားအျပန္ရက္အခ် ဳိ့လမ္းေလ်ာက္ရေသာခရီးစဥ္မ်ား ျဖစ္ျပီး ေဒသခံ ရာႏွင့္ခ်ီ ၍ အထမ္းသမားအျဖစ္ ငွါးရမ္းသုံးစြဲခ့ဲရသည္။

အဆိုပါ ျမစ္ဆုံႏွင့္ပတ္သက္ေသာ သဘာဝပတ္က်င္ထိခိုက္မွဳ ကြင္းဆင္းေလ့လာမွဳ အစီရင္ခံစာသည္ ၂၀၀၉ အကုန္တြင္ထြက္ေပၚလာခ့ဲသည္။  အဆိုပါ EIA အစီရင္ခံစာတြင္လည္း ေရနစ္ျမဳပ္မည့္ ဧရိယာမ်ားျပားျပီး သဘာဝအရင္းအျမစ္မ်ား ဆုံးရွံဳးမွဳျကီးမားေသာ ျမန္မာျပည္ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္
နယ္၏ အထင္ကရေနရာျဖစ္ေသာ ျမစ္ဆုံတြင္ ဆည္မတည္ေဆာက္သင့္ ေျကာင္း ေဖၚျပပါရွိသည္။

CPI ၏လက္ေတြ့ေဆာင္ရြက္ခ်က္ CPI အေနႏွင့္လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္မွဳမွာ ဆည္တည္ေဆာက္ေရးႏွင့္
ပတ္သက္သည့္ ေျမသားတိုင္းထြာျခင္း ေရစီးေရလာတိုင္္းထြာျခင္းမ်ား ျပီးဆုံးသည္ႏွင့္ ဆည္ေဆာက္ေရးကို တဆက္တည္း လုပ္ေဆာင္သည္။ EIA ေခၚ Environmental Impact Assessment သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္အက်ိဳး သက္ေရာက္မွဳ အကဲျဖတ္မွဳ အစီရင္ခံစာကိုမေစာင့္ဆိုင္းေခ်။ ၂၀၀၉ ခုႏွစ္
EIA ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေလ့လာမွဳစတင္ခ်ိန္တြင္ပင္ ျမစ္ဆုံဆည္တည္ေဆာက္ပါက ေရျမဳပ္ဧရိယာတြင္ ပါဝင္သည့္ ေက်းရြာမ်ားအား အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ အသုံးျပဳ၍ ေျပာင္းေရႊ့ေနျပီျဖစ္သည္။ ထိုရြာသားမ်ားေျပာင္းေရႊ့ရန္ အိမ္မ်ား
ကို ၂၀၀၈ ခုႏွစ္အတြင္းကပင္ ျကိဳတင္ေဆာက္လုပ္ထားပုံရသည္။

သုိ့ျဖစ္ရာ CPI အေနႏွင့္၎ နအဖအစိုးရသည္၎ ျမစ္ဆုံဆည္ တည္ေဆာက္ေရးအတြက္ ဆုံးျဖတ္ခ်ျခင္း ေက်းရြာမ်ားကိုေျပာင္းေရႊ့ျခင္းမ်ားအား EIA အစီရင္ခံစာအား မေစာင့္ဆိုင္းေခ်။ ထိ့ုျပင္ ထိုေဒသအတြက္ SIA ေခၚ Social Impact Assessment လူမွဳဘဝအက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳအကဲျဖတ္မွဳ
ႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ထိုသုိ့ ေက်းရြာမ်ားအား ေျပာင္းေရႊ့ေနခ်ိန္တြင္ လုပ္ေဆာင္ျပီးစီးသည္ကို မေတြ့ရပါ။ သုိ့ျဖစ္၍ CPI သည္၎ နအဖ အစိုးရသည္၎ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳ လူမွဳဘဝအက်ိဳးသက္ေရာက္မွဳ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ စနစ္က်ေသာ အစီရင္ခံစာမ်ားကို ေစာင့္ဆိုင္းျခင္းမရွိဘဲ
လုပ္ငန္းမ်ားကို စတင္ခ့ဲသည္ဟုဆိုရမည္။

ေရအားလ်ပ္စစ္ေဆာက္လုပ္ျခင္းမွ ရရွိမည့္အက်ိဳးအျမတ္အေပၚ၌သာ အေလးထားတြက္ခ်က္၍ ျမစ္ဆုံဆည္တည္ေဆာက္ေရးကို လုပ္ေဆာင္ ခ့ဲျကသည္ဟု ဆိုရပါမည္။

ငလ်င္ေျကာႏွင့္ ျမစ္ဆုံဆည္

ျမန္မာျပည္ေျမာက္မွေတာင္သုိ့ အလ်ားလိုက္ ငလ်င္ျပတ္ေရြ့ေျကာ တခုရွိသည္။ ငလ်င္ႏွင့္ပတ္သက္ျပီး မည္သူမွျကိဳတင္မခန့္မွန္းနိုင္ေပ။ ျမစ္ဆံုတည္ေဆာက္မည့္ ဆည္ေနရာသည္ ငလ်င္ျပတ္ေရြ့ေျကာႏွင့္နီးသျဖင့္ ဆည္ေဆာက္ရန္မသင့္ ဟု ကန့္ကြက္ျကသည္။ ပညာရွင္အခ်ိဳ့က ငလ်င္
ျပင္းအား ရစ္ခ်တာစေကး ၈ အထိ ခံႏိုင္သည့္ ဆည္ေဆာက္လုပ္၍ရသည္ဟု ဆိုသည္။ သုိ့ေသာ္ ရစ္ခ်တာစေကး ၈ ထက္ေက်ာ္ခ့ဲေသာ္ အေျဖမရွိေခ်။ အကယ္၍ ငလ်င္ေျကာင့္ ဆည္က်ိဳးခ့ဲပါက အခ်ိန္တိုတြင္း ျမစ္ျကီးနား ႏွင့္အနီးတဝိုက္ရွိ ျမိဳ့မ်ား အခ်ိန္တိုတြင္းပ်က္စီးသြားမည္ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ
ကိစၥအား တဦးဦးက တာဝန္ယူရန္ခက္ခဲေပသည္။

နအဖ CPI ႏွင့္ေလ်ာ္ေျကး
အျငင္းပြါးဖြယ္ျမစ္ဆံုေရအားလ်ပ္စစ္ စီမံကိန္းနယ္ေျမတြင္းရွိ ေက်းရြာမ်ား ျမစ္ျကီးနားအနီး အိမ္မ်ားေဆာက္ေပးျပီး ေျပာင္းေရႊ့ေစသည္။ အိမ္ေထာင္စုအလိုက္လည္း ေလ်ာ္ေျကးေငြမ်ား ေပးသည္ဟုဆိုသည္။ သုိ့ေသာ္ သူတိ့ု အသက္ေမြးဝမ္းေျကာင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေ႐ွည္ျပင္ဆင္ေပးနိုင္ျခင္းမရွိပါ။ မူလက ကိုယ့္လယ္ ကိုယ့္ေတာင္ယာႏွင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေျကာင္းျပဳခ့ဲသူမ်ားသည္ ယခုလက္မဲ့မ်ား ျဖစ္သြားခ့ဲျပီျဖစ္သည္။

တကယ္ေတာ့ ျမစ္ဆုံ ဆည္ေဆာက္ေရလႊမ္းသြားမည့္ ေတာေတာင္၊ သဘာဝ ရင္းျမစ္မ်ားသည္ ထိုေဒသရွိရြာသူရြာသားမ်ားအတြက္ အသက္ေမြး ဝမ္းေျကာင္း တည္မွီရာျဖစ္သည္။ ထိုေတာေတာင္မ်ား ျမစ္မ်ားေခ်ာင္းမ်ားတြင္ သူတိ့ုအိမ္အတြက္ သစ္ ဝါး သက္ငယ္မ်ား ရရွိနိုင္သည္။ ထင္း မီးေသြးမ်ား ရရွိနိုင္သည္။ စားစရာအတြက္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သား ငါးမ်ားရရွိနိုင္သည္။ သူတိ့ုဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ အသက္ေမြးဝမ္းျပဳလုပ္ေနခ့ဲသည့္ ေဒသျကီး ေရျမဳပ္ ေပ်ာက္ကြယ္သြားသည္ကို မည္သုိ့အစားထိုးေပးေလ်ာ္ပါမည္နည္း။

သူတိ့ုအတြက္ ရသည့္ေလ်ာ္ေျကးသည္ အိမ္တလုံး လယ္တကြက္မ်ွသာျဖစ္သည္။ ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ အသက္ရွင္ရပ္တည္ခ့ဲသည့္ ဘဝကို အစားထိုး နိုင္ျခင္းမရွိေပ။ တကယ္ေတာ့ တရုတ္တိ့ုသည္ သူတိ့ုနယ္ေျမတြင္းတြင္ ေလ်ာ္ေျကးကိစၥတြင္ ထိုကိစၥမ်ား ထည့္သြင္းစဥ္းစားရေပသည္။

ပထမဥပမာ တခုျပရလ်င္ တရုတ္ျပည္ ယုူနန္ျပည္နယ္ ေပါက္စန္းတိုင္း ထိန္ခ်ံဳးခရိုင္တြင္းရွိ ကူရံုးအနီးတြင္ေရအားလ်ွပ္စစ္ငယ္တခု ေဆာက္လုပ္  သည္။ ထိုေရအားလ်ပ္စစ္ေဆာက္လုပ္ရာတြင္ လီဆူးရြာတရြာေျပာင္း ေရႊ့ရသည္။ ေလ်ာ္ေျကးေပးရသည္။ ထိုေလ်ာ္ေျကးေပးရသည္အထဲတြင္ စိတ္ဝင္စားစရာတခုပါဝင္သည္။ ထိုဆည္ေဆာက္ရာတြင္ ေခ်ာင္းတေခ်ာင္း ေပ်ာက္သြားသည္။ ထိုေခ်ာင္းသည္ လီဆူးရြာသားမ်ား ဘိုးစဥ္ေဘာင္ဆက္ ငါးရွာစားလာေသာေခ်ာင္းျဖစ္၍ ထိုေခ်ာင္းဆံုးရွံဳးျခင္းအတြက္ပါတြက္ခ်က္ ၍ ေလ်ာ္ေျကးေပးရသည္။

ဒုတိယ ဥပမာတခုျပရလ်င္ ေရႊလီျမိဳ့သစ္တို့ခ်ဲ့ရာတြင္ ေက်းရြာေရာ လယ္ေျမမ်ားပါ ေလ်ာ္ေျကးေပး၍ သိမ္းသည္။ ထိ့ုျပင္ လယ္မရွိေတာ့သည့္ ေက်းရြာသားမ်ားအား လစဥ္ပုံမွန္ဝင္ေငြရရန္ အစီအစဥ္တခု ျပဳလုပ္ေပးသည္။ ထိုတိုးခ်ဲ့ေဆာက္လုပ္သည့္ ျမိဳ့ကြက္ထဲတြင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ သားငါး
ႏွင့္ ကုန္မ်ိ ဳးစုံေရာင္းသည့္ေစ်းတခု ေဆာက္လုပ္ေပးသည္။ ထိုေစ်းမွရသည့္ အခြန္အေကာက္ကို ရြာရွိအိမ္ေထာင္စု လူဦးေရစာရင္းအရ အခ်ိဳးက် လစဥ္ ခြဲေဝေပးသည္။ သုိ့ျဖစ္ရာ လယ္သိမ္းေျမသိမ္း ရြာဖ်က္ေပးလိုက္ရေသာ ရြာသားမ်ားသည္ လယ္ကြက္တန္ဖိုး အိမ္တန္ဖိုးေလ်ာ္ေျကးသာမက လစဥ္ဝင္
ေငြလည္းရရွိသည္။ လက္ရွိ တရုတ္ေငြလဲလွယ္ႏွံဳးအရ ေရႊလီျမိဳ့တိုးခ်ဲ့ရာတြင္
ပါသြားေသာ ျမိဳ့ေဟာင္းရြာမွ ရြာသူရြာသားမ်ားသည္ တလလ်င္ ျမန္မာေငြ ၂ သိန္းအထက္ လစဥ္ရရွိျကသည္။

ထိုသုိ့ေသာ အေတြ့အျကံဳရွိေသာ တရုတ္မ်ားသည္ ျမန္မာျပည္အတြင္း ေလ်ာ္ေျကးျပသနာ၌ ထိုစနစ္ကို မက်င့္သုံးခ့ဲ။ ျမန္မာအာဏာပိုင္တိ့ုႏွင့္ရရွိ သည့္သေဘာတူညီခ်က္အတိုင္းလုပ္လ်င္ သူတိ့ုတာဝန္ေက်ျပီဟု ယူဆပုံရ သည္။ထိ့ုေျကာင့္လည္း တရုတ္တိ့ုအေနႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္ သေဘာ တူညီခ်က္အရသာ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖစ္၍ ျမန္မာအစိုးရေပၚတြင္သာ တာဝန္ရွိသည္ဟု အျမဲ ဆိုေလ့ရွိျကျပီး သူတိ့ု၏တာဝန္ယူမွဳ ကို ေရွာင္ရွားေလ့ ရွိျကသည္။ တဖက္ကေျပာလ်င္ ျမန္မာအစုိးရအာဏာပိုင္မ်ားကလည္း မိမိလူထု အက်ိဳးေရရွည္အက်ိဳး ေမ်ွာ္စဥ္းစားေပးျခင္း မရွိဟု ဆိုရမည္။ လူထု အက် ဳိးစီးပြါးကို ရပ္ခံကာကြယ္စဥ္းစားမွဳ လြန္စြာအားနည္းခ့ဲသည္။ သုိ့ျဖစ္ရာ ျမစ္ဆုံေလ်ာ္ေျကးသည္ ေဒသခံလူထုအတြက္ ေျကနပ္ဖြယ္မရွိခ့ဲ့ေပ။ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ CPI တြင္သာမက အဓိက လူထုအတြက္ ျပည့္ျပည့္ဝဝ ရပ္ခံ လုပ္ေဆာင္ခ့ဲ့ျခင္းမရွိသည့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားတြင္လည္း တာဝန္ရွိသည္ဟုဆိုရမည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္
( ေမာင္ေမာင္စိုး )
မွတ္ခ်က္။ ။ ” ျမစ္ဆုံျပသနာ” ေဆာင္းပါးအား 19/4/2016 မွ 23/4/2016 အပိုင္း ၅ ပ္ိုင္းေဖၚျပပါမည္။ Chronicles of Maung Maung Soe page တြင္လည္းေဖၚျပပါမည္

=

ေမာင္ေမာင္စုိး – ျမစ္ဆံုျပႆနာ – အပိုင္း (၃)

April 22, 2016
ျမစ္ဆုံေရအားလ််ပ္စစ္စီမံကိန္းလုပ္ငန္း အ၀င္၀ (Photo : The Irrawaddy)
ေမာင္ေမာင္စုိး – ျမစ္ဆံုျပႆနာ – အပိုင္း (၃)
(မုိးမခ) ဧၿပီ ၂၂၊ ၂၀၁၆

● ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းႏွင့္ အကာကြယ္မဲ့ေဒသခံမ်ား
ေမချမစ္ေပၚ ခ်ီေဗြၿမိဳ႕အနီး ခ်ီေဗြေရအားလွ်ပ္စစ္တည္ေဆာက္ေရးစီမံကိန္း အတြက္ ေျမသားစမ္းသပ္ျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၀၉ ႏွစ္ဆန္းတြင္ျပဳလုပ္သည္ကိုေတြ႕ရသည္။ စမ္းသပ္သည္ေနရာ ေမချမစ္႐ုိးတြင္ ေကာင္းလ ဖလ စသည့္ ရြာ ၄ ရြာခန္႔ ရွိသည္။ ရြာတရြာႏွင့္တရြာၾကားတြင္ ေဒသခံလူထုပိုင္ လိေမၼာ္ျခံမ်ားပါအပါ ျခံမ်ားရွိသည္။ ထိုပိုင္ရွင္ရွိေသာ ျခံမ်ားအား ပိုင္ ရွင္အားလည္း ခြင့္မေတာင္း ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ားက ရြာသားမ်ားအားလည္း အေၾကာင္းၾကားျခင္းမရွိဘဲ ေျမသားစမ္း သပ္ျခင္းမ်ား ဝင္ေရာက္ျပဳလုပ္သည္။ က်င္းႀကီးမ်ားအား ထိုအတိုင္းထားခ့ဲသည္။ ထိုေဒသ၌ ေႏြရာသီတြင္ ကြၽဲ ႏြားမ်ား လႊတ္ေက်ာင္းစနစ္အျဖစ္ထားရာ က်င္းမ်ားအတြင္း ျပဳတ္က်ျပီး ျပန္မတက္နိုင္ဘဲ ေသဆုံးၾကသည္။ ၂၀၀၉ မတ္လထိ ေသ ဆုံးသည့္ ကြၽဲႏြားေကာင္ေရ ၁၀ ေကာင္ခန္႔ရွိျပီး ေလ်ာ္ေၾကးေငြမရၾက။

ထုိ႔ျပင္ ထိုရြာမ်ားတြင္းရွိ အိမ္ ျခံဝင္းအတြင္းသုိ႔ အိမ္ရွင္အား ခြင့္ျပဳခ်က္မေတာင္း ေလ်ာ္ေၾကးမေပး ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ား၏ အေၾကာင္းၾကားျခင္းမရွိဘဲ CPI မွ အလုပ္သမားမ်ားက ဝင္ေရာက္ေျမတူးစမ္းသပ္ၾကသည္ကို ၂၀၀၉ မတ္လ အတြင္း ေကာင္းလ ရြာတြင္ေတြ႕ရသည္။ ေဒသခံ ေလာ္ေဝၚအမ်ိဳးသားမွာ စိတ္ပ်က္လက္ပ်က္ ႏွင့္ ရပ္ၾကည့္ေနရသည္။ CPI သည္ အစိုးရအာဏာပိုင္မ်ားႏွင့္ မည္သုိ႔ပင္ သေဘာတူသည္ျဖစ္ေစ ေဒသခံလူထု၏ပိုင္ဆိုင္မႈကို ေလးစားမႈျပသင့္ေသာ္လည္း မျပခ့ဲဟုဆိုရမည္။ တဖက္ကဆိုရလ်င္ ျမန္မာအာဏာပိုင္သည္ ေဒသခံတိုင္းရင္းသားတုိ႔၏ အခြင့္အေရးကိုရပ္ခံကာကြယ္ေပးျခင္းမရွိေပ။ ဤျဖစ္ရပ္ကား မိမိမ်က္ျမင္ၾကံဳခ့ဲေသာျဖစ္ရပ္ျဖစ္သည္။ ဤသုိ႔ေသာျဖစ္ရပ္ မည္မွ်မ်ားျပားသည္ကို မွန္းဆရန္မလြယ္ေပ။

ဧရာ၀တီကုိ ကယ္တင္ပါ (Photo : The Guardian)

 

သုိ႔ျဖစ္ရာ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းအား CPI မွေဆာင္ရြက္ေနစဥ္္အတြင္း ေဒသခံတိုင္းရင္းသားတုိ႔မွာ မိမိတုိ႔၏ဘိုးဘြားပိုင္ဆိုင္မႈ ပုဂၢိလ္ိကအခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အကာကြယ္မဲ့ခ့ဲသည္ဟု ဆိုရပါမည္။ ဤကိစၥတြင္ CPI သာမက မိမိလူထုအား အ ကာကြယ္ေပးရန္ ပ်က္ကြက္သည့္ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ားတြင္လည္း တာဝန္ရွိေပသည္။ ထုိ႔အတူ CPI သည္လည္း ျမန္မာ ျပည္သူလူထု၏ ပုဂၢလ္ိကအခြင့္အေရးကို ေလးစားအသိမွတ္ျပဳရန္ ပ်က္ကြက္ခ့ဲသည္ဟုဆိုနိုင္ပါသည္။

● ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းအား ဆန္႔က်င္ၾကျခင္း
ျမန္မာ နအဖ အစိုးရသည္၎ တ႐ုတ္ CPI သည္၎ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းအား အက်ဳိးစီးပြားမက္လုံးမ်ားကို အဓိကဦးတည္၍ ေဆာင္ရြက္ရန္ အစခ်ီခ့ဲၾကသည္။ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းၿပီးစီးပါက ပထမ ႏွစ္ ၅၀ တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၄ ဘီလီလ်ံရရွိမည္ျဖစ္ျပီး ဒုတိယႏွစ္ ၅၀ တြင္ ၁၀၀ ဘီလ်ံရရွိမည္ဟုဆိုသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္လည္း CPI ႏွင့္ နအဖတုိ႔ ၂၀၀၆ တြင္ MOU ထိုး၍ ၂၀၀၇တြင္ စီမံကိန္းေရးဆြဲကာ ၂၀၀၈ မွစ၍ ေက်းရြာမ်ားေျပာင္းေရႊ႕ျခင္းကို စတင္ခ့ဲသည္။

သုိ႔ေသာ္ နအဖ အစိုးရေရာ CPI ပါ ၎ႀကီးမားသည့္စီမံကိန္းႀကီးအားလူထုအား ခ်ျပ သေဘာထားခံယူရန္ပ်က္ကြက္ခ့ဲသည္။ နအဖ အစိုးရလက္ထက္သည္ စစ္အစိုးရလက္ထက္ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ လူထုအသံကို နားမေထာင္သည့္အျပင္ လူထု မွာလည္း ေျပာဆိုခြင့္မရွိခ့ဲေသာကာလျဖစ္သည္။ CPI သည္လည္း ျမန္မာလူထုရွင္းလင္းခ်ျပျခင္းမရွိ ျမန္မာ နအဖ အစိုးရႏွင့္ သေဘာတူခ်က္ရရွိေရးသာ အေလးထားခ့ဲ့သည္။ ေကာင္းသည္ ဆိုးသည္အားလုံးသည္ ျမန္မာအစိုးရႏွင့္သာဆိုင္ျပီး တ႐ုတ္ တုိ႔အေနႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရသေဘာတူ၍ လုပ္သည္ဆိုသည့္ ဆင္ေျချဖင့္ လုပ္ကိုင္ခ့ဲၾကသည္။

ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို ဆန္႔က်င္သူမ်ားအေနႏွင့္ ျမစ္ဆုံ၏ အထင္ကရၾသဇာသက္ေရာက္မႈ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈ ငလ်င္ေၾကာႏွင့္ နီးကပ္စြာတည္ရွိမႈတုိ႔ကို ေဖၚျပကန္႔ကြက္ခ့ဲ့ၾကသည္။ ထိုအတူ ပညာရွင္အခ်ဳိ႕ကလည္း ဧရာဝတီျမစ္ေၾကာင္း ထိမ္းသိမ္းေရး ရည္ရြယ္ခ်က္မပါဘဲ လွ်ပ္စစ္ထုတ္လုပ္ေရးသက္သက္ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို ကန္႔ကြက္ၾကသည္။ ဤသည္တုိ႔မွာ ေဖၚျပေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္မ်ားျဖစ္သည္။ ထိုျပင္ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ျင္ိမ္းခ်မ္းေရးမရေသးျခင္း တိုင္းရင္းသားတန္းတူ ေရးျပႆနာ ဖက္ဒရယ္ျပႆနာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ျပႆနာ သယံဇာတခြဲေဝေရးျပႆနာမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ျပီး ေျဖရွင္း မၿပီးခင္ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းမ်ားကို မလုပ္ကိုင္ေစလိုၾကေပ။ ျပည္နယ္၏နိုင္ငံေရးျပႆနာကို အရင္ေျဖရွင္းေစခ်င္ၾကသည္။

ဧရာ၀တီႏွင့္ အသက္၀မ္းေက်ာင္းျပဳၾကရသူမ်ား (Photo : the rivers network)

သက္ေသျပရန္ အခ်က္အလက္အခိုင္အမာမရွိေသာ္လည္း အဆိုပါျမစ္ဆုံေရအားလွ်ပ္စစ္တည္ေဆာက္ခြင့္ရေရးအတြက္ တာဝန္ရွိ ျမန္မာအာဏာပိုင္မ်ား အဂတိလိုက္စားမႈႀကီးမားစြာရွိခ့ဲသည္ဟု စြပ္စြဲမႈမ်ား အမ်ားအျပားရွိခ့ဲသည္။ အဆိုပါ သံသ ယျဖစ္စရာ အဂတိလိုက္စားမႈရွိသည္ဆိုသည့္အခ်က္သည္လည္း ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းအား ျပင္းထန္စြာဆန္႔က်င္ၾကသည့္အ ေ ၾကာင္းအခ်က္တခုျဖစ္ေပသည္။

ထုိ႔ျပင္ ျမစ္ဆုံစီမံကိန္းကို ကန့္ကြက္ၾကျခင္းမွာ ေအာက္ပါ အခ်က္ ၃ ခ်က္ေၾကာင့္လည္း ျဖစ္ပုံရသည္။ ပထမအခ်က္မွာ တ႐ုတ္အစိုးရ၏ ၿပီးခ့ဲေသာကာလက ရပ္တည္ခ်က္မ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ၁၉၈၈ စစ္တပ္အာဏာသိမ္းျပီးေနာက္ ျမန္မာစစ္ အစိုးရကို တ႐ုတ္အစိုးရက နိုင္ငံေရး စစ္ေရးစီးပြားေရးဘက္စုံက ကူညီခ့ဲသည္။ ျမန္မာစစ္အစိုးရအတြက္ ကုလသမဂၢတြင္ ဗီတိုအာဏာသုံးစြဲေပးခ့ဲသည္။ နိုင္ငံတကာပိတ္ဆို႔မႈမ်ားေၾကာင့္ အၾကပ္အတည္းေတြ႕ေနခ်ိန္တြင္ တ႐ုတ္အစိုးရက ကူညီ ေပးခ့ဲသည္။

ထုိ႔ေၾကာင့္ တ႐ုတ္အခ်ဳိ႕က ျမန္မာနိုင္ငံအၾကပ္အတည္း ေတြ႕ေနခ်ိန္တြင္ ကူညီခ့ဲေသာေၾကာင့္ တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာ၏ ေက်းဇူးရွင္ဟု ယူဆၾကသည္။ ထိုစဥ္ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္အခ်ဳိ႕က တ႐ုတ္သည္ ေက်းဇူးရွင္ဟု ယူဆၾကေသာ္ ျမန္မာ ျပည္ လူထုအမ်ားစုက ထိုသုိ႔ မယူဆၾကေပ။ တ႐ုတ္သည္ ျမန္မာတြင္ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ သက္ဆိုးရွည္ေအာင္ ကူညီခ့ဲသူ ျမန္မာျပည္လူထုအားေက်ာခိုင္း၍ ျမန္မာလူထုအား ေက်ာခိုင္းသူအျဖစ္ ၾကည့္ျမင္ၾကသည္။ တ႐ုတ္က ျမန္မာျပည္တြင္ လုပ္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းေၾကာင့္ ျမန္မာျပည္မွ လူအခ်ဳိ႕ အက်ဳိးရွိခ့ဲသည္မွာ အမွန္ဟု ယူဆၾကသည္။ ျမန္မာလူထုကမူ တ႐ုတ္၏ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားသည္ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားႏွင့္ ခရိုနီတခ်ဳိ႕သာအက်ိဳးရွိခ့ဲၾကျပီး ျမန္မာလူထုအတြက္ အက်ဳိး မရွိဟုယူဆၾကသည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ ျမန္မာျပည္တြင္ လာေရာက္လုပ္ကိုင္ေသာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ျမန္မာျပည္မွ လုပ္သားအင္အားစု မ်ား အလုပ္အကိုင္ရရွိမႈျပႆနာျဖစ္သည္။ တ႐ုတ္ျပည္မွလာေရာက္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေသာ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ျမန္မာျပည္သားမ်ား အလုပ္ကိုင္ရရွိမႈမွာ အလြန္နည္းသည္။ ထမင္းခ်က္မွစ၍ လုပ္သားအမ်ားက္ို တ႐ုတ္ျပည္မွ ေခၚလာ၍ လုပ္ကိုင္ေလ့ရွိရာျမန္ မာျပည္အလုပ္သမားမ်ား အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းနည္းသည္။ အလုပ္ခန္႔ထားရာတြင္လည္း ျမန္မာျပည္သားမ်ားရအ လုပ္အကိုင္မ်ားမွာ ေအာက္အဆင့္ အလုပ္ၾကမ္းသာမ်ားသည္။ အထူးသျဖင့္ လစာေကာင္းေသာ ပညာရွင္ေနရာမ်ားတြင္ အလုပ္ခန္႔ထားမႈနည္းပါးရာ ျမန္မာျပည္ရွိ ပညာတတ္မ်ားသည္ တ႐ုတ္တုိ႔၏ရင္းႏွီးမႈလုပ္ငန္းမ်ားအား မၾကိဳဆိုၾကေခ်။ အလြယ္ဆိုရလွ်င္ အေမရိကန္ ဂ်ပန္တုိ႔၌ တစ္ဦးခ်င္းဝင္ေငြျမင့္မားရာ လစာအေမရိကန္ေဒၚလာ တစ္ေထာင္ ႏွစ္ေထာင္သာ ရေသာလစာႏွင့္ ျမန္မာျပည္လာမလုပ္ၾက။ ျမန္မာျပည္မွ အလုပ္သမားကိုသာ ငွားရမ္းၾကသည္။ တ႐ုတ္တို႔မွာမူ တစ္ဦးခ်င္း ဝင္ေငြ မ်ားစြာျမင့္မားျခင္းမရွိေသးရာ ထိုလစာႏႈန္းမ်ားတြင္ တ႐ုတ္တုိ႔လာေရာက္လုပ္ကိုင္ၾကသည္။ သုိ႔ျဖစ္ရာ ျမန္မာျပည္ရွိ ပညာတတ္အလုပ္လက္မဲ့မ်ားအတြက္ တ႐ုတ္ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈသည္ လိုလားႏွစ္သက္ ၾကိဳဆိုစရာ မျဖစ္ေပ။

တတိယအခ်က္အေနႏွင့္ တ႐ုတ္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားဝင္ေရာက္လာေသာ္လည္း ထိုေဒသ၌ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္လာျခင္းမရွိ။ ဥပမာ ေက်ာက္ျဖဴ ေရနက္ဆိပ္ကမ္း တေကာင္းနီကယ္စက္ရံုက့ဲသုိ႔ တ႐ုတ္အလုပ္သမား ေသာင္းႏွင့္ခ်ီလုပ္ကိုင္ေနေသာ လုပ္ငန္းႀကီး ျဖစ္ထြန္းေနေသာ္လည္း ေဒသခံမ်ားမွာ မည္သည့္ အက်ိဳးျဖစ္ထြန္းမႈမရွိသျဖင့္ေဒသခံမ်ား၏ လိုလားမႈကိုမရေပ။ ဤကိစၥမ်ားေဝဖန္မႈမ်ားျမင့္တက္လာ၍ ေနာက္ပိုင္းတြင္ တ႐ုတ္ကုမၸဏီမ်ား ေဒသဖြံ႕ၿဖိဳးေရးေခါင္းစဥ္ျဖင့္ အစီအစဥ္တခ်ဳိ႕ ျပဳလုပ္ေနသည္ကိုေတြ႕ရသည္။

သုိ႔ျဖစ္ရာ ျမစ္ဆံုစီမံကိန္းႏွင့္ပတ္သက္၍ လူထုၾကားတြင္လည္းေကာင္း၊ မီဒီယာမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ဆန္႔က်င္ခံခဲ့ရသည္ဟုဆိုရမည္။ အဓိကအားျဖင့္ စီမံကိန္းအက်ိဳးအျပစ္မ်ားအား လူထုအားေကာင္းမြန္စြာခ်မျပျခင္း ေဒသခံ လူထု၏ အက်ိဳးစီးပြားကို မ်က္ေမွာက္မျပဳျခင္းတုိ႔ေၾကာင့္ ဆန္႔က်င္ခံရသည္ဟု ဆိုရေပမည္။ အစိုးရသည္လည္းေကာင္း၊  CPI သည္လည္းေကာင္း၊ ျမန္မာလူထုအားေက်ာခိုင္း၍ ႏွစ္ဖက္သေဘာတူညီလုပ္ကိုင္ေရးသာေရွး႐ႈခ့ဲၾကသည့္ စီးပြားေရး အက်ဳိးအျမတ္သက္သက္သာၾကည့္ခဲ့သည့္ အက်ဳိးဆက္ဟုဆိုရမည္။

ဆက္လက္ေဖၚျပပါမည္

Mg Mg Soe (ေမာင္ေမာင္စုိး)

မွတ္ခ်က္။ ။ ျမစ္ဆုံျပႆနာေဆာင္းပါးကို Chronicles of Maung Maung Soe page တြင္လည္း ေဖၚျပထားပါမည္။

မွတ္ခ်က္။  ။ လူသိမ်ားေစရန္ရည္ရြယ္သည္ယူဆပါ၍… မူလစာေရးသူထံမွ ခြင့္မေတာင္းထားပါ..။ စာတို႔ကို မိုးမခမွ တိုက္ရိုက္ကူးယူသည္။

kai

About kai

Kai has written 883 post in this Website..

Editor - The Myanmar Gazette || First Amendment – Religion and Expression - Congress shall make no law respecting an establishment of religion, or prohibiting the free exercise thereof; or abridging the freedom of speech, or of the press; or the right of the people peaceably to assemble, and to petition the Government for a redress of grievances.