Manfred Max-Neef ဆိုတဲ့ ဆရာၾကီးနဲ႔ အဖြဲ႕ ကေတာ့ Fundamental human needs ဆိုျပီး အဆိုျပဳတယ္ခင္ဗ်.

Maslow လိုမ်ိဳး ..တခုျပည့္မွ အေပၚတက္ ဆိုတဲ့ hierarchy ကို လက္မခံတဲ့အဖြဲ႔ ေပါ့ခင္ဗ်ား..

သူကေတာ့ ခြဲျခား သတ္မွတ္မႈေတြ ပိုလုပ္ထားတယ္ဗ် …(တခုျပည့္စံုမွ တခု သြားတယ္ ဆိုတဲ့ အေတြးအေခၚ

မဟုတ္လုိ႔ က်ေနာ္ အဆင့္ လို႔ မသံုးဘူးေနာ..)

ဒါကေတာ့ Fundamental human needs ရဲ႔ အမ်ိဳးအစားေတြပါခင္ဗ်ား..

  • subsistence
  • protection
  • affection
  • understanding
  • participation
  • leisure
  • creation
  • identity and freedom

Subsistence – ျဖစ္တည္မႈ သေဘာ ဆုိၾကပါစို႔ဗ်ာ

               စိတ္ပိုင္းနဲ႔ ရုပ္ပိုင္း က်န္းမာမႈ ပါမယ္ဗ်ာ ။ စား-၀တ္-ေန အေရး(၃) ပါး ပါမယ္။ အဲ ရွင္သန္ရပ္တည္မႈ အတြက္

               အလုပ္ လုပ္ရတာပါမယ္။ လူတေယာက္ရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘ၀ ဆိုပါေတာ့ဗ်ာ။

               (ဟိုဘက္မွာ မပီးေသးဘူး ဆက္ေရးဦးလို႔ ကိုသစ္ေထာက္သြားတဲ့ေနရာခင္ဗ် .. ဂန္းခီ၀ို ဒါ့ရွိတဲ့ ေရးျပီဗ်ိဳ႔)

Protection– လူတေယာက္ ကို ဘယ္ေလာက္ ဘယ္လို လံုျခဳံ စိတ္ခ်ရမႈ ေပးႏိုင္တယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ျဖစ္သြားျပီဗ်

               အလုပ္၊ က်န္းမာေရး နဲ႔ လူမႈေရး နယ္ပယ္ေတြမွာ ဘယ္ေလာက္ security ရွိသလဲ ဆိုတဲ့ ေနရာ ေပါ့

               ကိုသစ္ေျပာတဲ့ Prevention, Protection, Relief ေတြခင္ဗ်..(ဘယ္ေတြမွာ ဘာေတြယိုယြင္းတယ္ဆိုတာ

               caseေတြ critics ေတြ ကိုယ္ သန္ရာ field ကေန သာ စိတ္ၾကိဳက္ ခံစားယူၾကပါကုန္ )

                   သည္ Protection အပိုင္းမွာေတာ့

                  ၁. ပူးေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ၊

                  ၂. ၾကည့္ရႈ ေစာင့္ေရွာက္မႈ နဲ႔

                  ၃. ကူညီကယ္ဆယ္မႈ ဆိုတဲ့ ဂုဏ္သတၱိ(၃)ပါး ပါ၀င္ေၾကာင္းပါ။

 သည္ေတာ့ ဟုိတခါေျပာဖူးသလို

                   1- Right a wrong

                   2- Prevent the end of something good

                   3- Increase the quality of life ပါ

 

အားလံုးကိုယ္စီ တာ၀န္ရွိၾကပါသည္ခင္ဗ်ား။ ကိုယ္ႏိုင္တဲ့ဘက္က. ၀ိုင္းၾက ၀န္းၾကပါ ။

Affection ကို သြားပါမယ္ဗ်ာ ..

               – ဟုတ္ကဲ့ ျခံဳေျပာရရင္ေတာ့ ေမတၱာတရားပါ၊ ဒါေပမယ့္ သည္အထဲမွာ

               ရိုေသ ေလးစားတာ ၊ ျမတ္ႏိုး တြယ္တာတာ၊ တန္ဖိုးထားတာ စတာေတြ

               အားလံုးပါ၀င္ပါေသးတယ္ဗ်. မိသားစု ၊ ေဆြမ်ိဳးညာတကာ နဲ႔ သူငယ္ခ်င္း

               အေပါင္းအသင္းေတြ လိုအပ္တယ္ လို႔ ေျပာပါတယ္

               ေမတၱာတရားမရွိဘဲ (၀ါ) ေမတၱာတရား ေခါင္းပါးၾကရင္ ရပ္တည္ဖို႔ ခက္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္တာျဖစ္ပါလိမ့္မယ္ဗ်

Understanding

               – ေလ့လာ စူးစမ္းမႈ၊ သိနားလည္မႈ

                 သည္အပိုင္းေတြခင္ဗ်ာ ၊ Educational ပိုင္းေတြပါဗ်ာ.. ေက်ာင္းလက္ခ်ာ သက္သက္ကိုေတာ့

                 ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး၊ လူဆိုတာ ေမြးလာကတည္းက ေသသည္အထိ အသက္ရွင္သန္ရပ္တည္မႈအတြက္

                 သင္ယူေနၾကရတယ္ မဟုတ္ပါလား၊ ေလ့လာမယ္ ၊သံုးသပ္မယ္ ခြဲျခမ္းစိတ္ဖ်ာမယ္၊ စံုစမ္းမယ္ ဆိုပါေတာ့

Participation

               – တာ၀န္သိမႈ။ ရည္စူးမႈ ၊ ေပးဆပ္မႈ ဒါေတြရဲ႔ အေရးပါမႈေလးပါ။ responsibilities ရယ္ authority ရယ္မွ်တ

                 ရပါ့မယ္ဗ်ာ။ ဘာေတြ ပါမလဲဆို တာ၀န္ ေတြ ၀တၱရားေတြ အဲ့ …Rights ေတြ ရယ္ေပါ့ေလ.

  ပူးေပါင္းပါ၀င္ေဆာင္ရြက္မႈ ဆိုတဲ့အပိုင္းမွာ လက္ခံမႈ၊ ျငင္းဆန္မႈ လည္း ပါတယ္ဆိုတာ ေလ့လာသိရွိရပါတယ္ဗ်

                 right to dissent & right to express opinion ပါ

Leisure

               –  လိုပါတယ္ဗ်ာ၊ ဒါလည္း ၊ လူဆိုတာ ထူးဆန္းတဲ့ စက္ၾကီးတစ္လံုးပါ၊ စက္နဲ႔ ကြာတာက

                     စက္ဟာ သံုးတာ ၾကာေလေလ စြမ္းေဆာင္ရည္က်ေလ၊ သံုးမေကာင္းေလ ေမာ္ဒယ္သစ္ေပၚေလ၊

                     ပစ္ထုတ္ခ်င္စိတ္ေပါက္ေလ။

    လူဆိုတဲ့ စက္ၾကီးကေတာ့ မ်ားမ်ားသံုးေလေလ ကၽြမ္းလာေလ ျမန္လာေလ ေတာ္လာေလ

ေတြ႔အၾကံဳစံုလာေလ ဆိုပါေတာ့

                   လူသည္လည္း စက္နဲ႔ တူတဲ့အခ်က္ကေတာ့ သူလည္း အင္ဂ်င္ပူတတ္တာပါပဲ၊

                     ဟုတ္ကဲ့ အနားေပးရပါတယ္ Leisure လိုအပ္ပါတယ္

Creation

               – ဖန္တီးမႈ ၊ သည္ေနရာမွာ ကိုသစ္ေျပာသြားတဲ့ ပန္းတိုင္ ဆိုတာေလး ကို ေကာက္ျပီး ေဆြးေႏြးခ်င္ပါတယ္

                 ပန္းတိုင္ ေသးေသးေလးေတြ ကစျပီး အၾကီးၾကီးေတြအထိ ပန္းတိုင္ဆိုတာ ရွိရပါမယ္။

                  မရွိရင္ က်ေနာ္တို႔ ေသသြားမွာေပါ့ ။

                 က်ေနာ္ကေတာ့ project ဆိုတဲ့ စာလံုးေလးနဲ႔ ပိုရင္းႏွီးေနပါတယ္.. Routine Vs Project ပါ …

                  Project ဟာ (ပန္းတိုင္)ရွိပါတယ္

                 ေလာေလာဆယ္ သည္ပို႔စ္ေလး ျပီးဖို႔က က်ေနာ့္ပန္းတိုင္ပါ .. ဒါ က်ေနာ္ creation ပဲေပါ့၊

Identity and Freedom

               – မူရင္း စာလံုးေလးေတြ ကူးထည့္ လိုက္တယ္ဗ်ာ …ဘာသာမျပန္ရက္ေတာ့လို႔

               – autonomy, passion, self-esteem, open-mindedness ဒါေတြ ပါ၀င္ပါသတဲ့..

               ေနာက္တခု ေသာ ဂုဏ္သတၱိက Equal Right ပါတဲ့ …ရပိုင္ခြင့္ အခြင့္အေရး သက္သက္ပဲဆို

               Participation ထဲက လို႔ ဆိုႏိုင္မွာ ျဖစ္ျပီး Freedom မွာေတာ့ Equal Right ပါတဲ့ခင္ဗ်ား

               သည္ေနရာမွာ Awareness develop ျဖစ္တယ္လို႔လည္း ဆိုထားေသးတာကိုး ခင္ဗ်ား..

သည္ ေမာ္ဒယ္ သည္လည္းပဲ hierarchy လို႔ မေျပာလို႔သာ နံပါတ္စဥ္တပ္မထားလိုက္တယ္ …ျပန္ေတြးၾကည့္ရင္ သူလည္းပဲ

တဆင့္ထက္ တဆင့္ ျမင့္တက္လာတဲ့ သေဘာေလးေတြကို ေတြ႔ရပါတယ္ဗ်ာ၊ မာ့စ္ေလာ ကေတာ့ ေအာက္အဆင့္ ေျပလည္မွ ေနာက္အဆင့္ တက္တယ္ ေျပာေပမယ့္ သည္မွာကေတာ့ မီွခိုျခင္း မရွိ။(နည္းသည္) ဆိုတဲ့ အဓိပၸါယ္ထြက္တာမို႔

လက္ေတြ႔နဲ႔ ပိုကိုက္မလားပဲဗ်။ မွန္တာေျပာရရင္ သည္ေမာ္ဒယ္လ္မွာလဲပဲ …ဒုတိယ category ျဖစ္တဲ့ protection needs

ကိုပဲ focus လုပ္ျပခ်င္ပါတယ္။

စကားမစပ္ HR wizards ေျပာၾကတဲ့ စကားေလးတစ္လံုး ေဖာက္သည္ခ်ခ်င္ပါတယ္ဗ်ာ equation ေလး တစ္ခုပါ။

           

                        A(ttitude) and M(ortivation) and O(pportunity) = Output တဲ့ခည

 

AMO model ေလးေပါ့..ဒါေပမယ့္ သူတို႔ ၃ခုၾကားက relation ကေတာ့ “+” plus မဟုတ္ဘူး “x” multiply ပါတဲ့ဗ်ာ။

ဆိုလိုခ်င္တာကေတာ့ တခုခု “0” Zero ျဖစ္ရင္ Output မထြက္ဘူးတဲ့ခင္ဗ်။

 

Right Attitude, high motivation နဲ႔ ပိုင္ဆိုင္ျပီး  fair opportunity ေလးမ်ား ရမယ့္ တေန႔ဆီသို႔ ……

Ref: http://en.wikipedia.org/wiki/Fundamental_human_needs

About ムラカミ

has written 498 post in this Website..

今でしょ? CJ # 9092011