သင့်အေးရိပ်Aug 27 ။ စစ်ကော်မရှင်က ပြည်ပကနေ ဝင်ရောက်လာတဲ့ သွင်းကုန်တွေကို နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးကနေ ကန့်သတ်ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး လေကြောင်းလမ်းတွေ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်တာပါပိတ်လိုက်တဲ့နောက် ပြည်တွင်းမှာ မြန်မာငွေကျပ်စျေး ပြန် မာလာပါတယ်။ ကုန်သွယ်ရေးငွေကြေးဖြစ်တဲ့ US ဒေါ်လာနဲ့ ထိုင်းဘတ်ငွေစျေး ဆက်တိုက်ကျနေပြီး မြန်မာငွေကျပ် တန်ဖိုး မာလာပေမဲ့ ကုန်စျေးနှုန်းတွေကတော့ မြင့်တက်နေပြီး ကန့်သတ်မှုတွေကြောင့် ပြည်တွင်းမှာ နိုင်ငံခြားဖြစ် ကုန်စည်တွေ ကန့်သတ်ရောင်းချနေရကြောင်း BBC သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ Aug 26 ။ မကြာသေးခင် ရက်ပိုင်းက တကျပ်သားကို ကျပ် ၇၄ သိန်းအောက်ထိ ထိုးကျခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်း အခေါက်ရွှေဈေး ဒီနေ့မှာတော့ ကျပ် ၇၆ သိန်းအထက်ကို ပြန်မြင့်တက်လာပြီး၊ပြင်ပဈေးကွက်မှာ US ဒေါ်လာ လဲလှယ်နှုန်း တဒေါ်လာကို ၄,၃၆၀ […]
kaiပုဂံပြည်၏နောက်ဆုံးမင်း နရသီဟပတေ့ (၁၂၅၆-၁၂၈၇)သည် မွန်ဂိုတာတာခေါ် တရုတ်တို့၏ မြို့သိမ်းဘေးရန်မှထွက်ပြေးရခြင်းကြောင့် “တရုတ်ပြေးမင်း”ခေါ်သည်ဟု မှန်နန်းရာဇဝင်တွင်ရှိကာခေတ်ပြိုင် မာကိုပိုလို၏ မှတ်တမ်းလည်းရှိသည်။ သမိုင်းအထောက်အထားများအရ “တရုတ်”ဟူသည် စိန့်တိုင်းခေါ် ဂန္ဓလရာဇ်ပြည်(ယခု China)နှင့် လားလားမှမဆိုင်။ ပထမမြန်မာနိုင်ငံ အနော်ရထာမင်းလက်ထက်ကထဲက ဟန်လူမျိုးများကို စိန့်တိုင်းသား(ဂန္ဓလရာဇ်ပြည်သား) ဟု ကွဲပြားစွာအခေါ် အဝေါ်ရှိပြီးလည်းဖြစ်သည်။ပုဂံပြည်ကိုဝင်သိမ်းခဲ့သူများမှာ ထိုခေတ်က ယူနန်ပြည်ကိုသိမ်းပိုက်ထားသော မွန်ဂိုဧက္ကရာဇ်ကူဘလိုင်ခံ၏ မြေး Esen-Temür နှင့် သူ့တပ်များဖြစ်ရာ Turk, Tatar နှင့် Yi လူမျိူးစုတပ်သားများပါလာသဖြင့် မြန်မာတို့က လွှမ်းခြုံ၍ “တတာရုတ်”များအား “တရုတ်”ဟု ခေါ်ဆိုလိုက်ခြင်းသည် သင့်လျှော်ပါသည်။ ထိုမှသည် ငါးစီးရှင်ကျော်စွာ(၁၃၄၄-၁၃၅၀)ရေးသော မြင်စိုင်းဘွဲ့ ကာချင်းတွင်ထည့်စပ်၍ ပါသော “တရုတ်လာသည်၊ ရိုင်ရိုင်လော၊ ရိုင်ရိုင်။ မြားမိုးရွာသည်၊ ဖြိုင်ဖြိုင်လော၊ ဖြိုင်ဖြိုင်။” တရုတ်သည်လည်း စိန့်တိုင်းသား/Han Chinese […]
by Prof: Myo Kyaw Myint ယခင်လက Mental illnesses နှင့်ပတ်သက်သည့် အရေးပေါ်ကိစ္စများနှင့် ကြုံကြိုက်ရသည့်အခါ သိသင့်သိထိုက်သော၊ သုံးသင့်သုံးထိုက်သော စကားလုံးလေးများ expressions လေးများကို အတော်အသင့် ဖော်ပြခဲ့ပြီးပါပြီ။ ယခုလတွင် မည်သူမျှ မကြားလိုသော်လည်း၊ တွေးပင် မတွေးလိုသော်လည်း မိမိ၏ မိသားစု၌၎င်း၊ အပေါင်းအသင်းများကြား၌၎င်း ကြုံတွေ့ရတတ်သည့် suicide ခေါ် သေခြင်းအဖြစ်ဆိုးနှင့် မတွေ့ရ၊ မကြုံရအောင်၊ ကြိုတင်ကာကွယ်ပေးနိုင်ရန် tell-tale signs လေးများကို ဦးစွာဖော်ပြပေးလိုပါသည်။ Prevention is better than cure ဆိုသည့်စကားအတိုင်း Suicide ဆိုသည့်စကားကို ကြားပင်မကြားရအောင် ဖော်ပြပါ ထို Signs လေးများကို အထူးဂရုပြုဖို့ လိုပါသည်။ (1) Talking about […]
By SweSwe Aye ၂၀၂၆ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲများ (mid-term elections) တွင် House of Representatives နေရာများ၌ Republicans များ ပိုမိုအနိုင်ရရှိရေးအတွက် Texas ပြည်နယ်အပါအဝင် အခြားပြည်နယ်များတွင် မဲဆန္ဒနယ်မြေများ၏ နယ်နိမိတ်များကို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရန် သမ္မတ ထရန့်က အားပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လတွင် သမ္မတ Trump သည် လွှတ်တော်၌ Republicans ကိုယ်စားလှယ်များအတွက် နေရာ ၅ နေရာ မဲနိုင်ရန် Texas ပြည်နယ်၏ congressional maps (လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ ကိုယ်စားပြု မဲဆန္ဒနယ် နယ်နိမိတ်များ) ကို ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရန် လူသိရှင်ကြား တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ Texas နှင့် California ပြည်နယ်များတွင် မဲဆန္ဒနယ် […]
By SweSwe Aye သမ္မတသစ်လက်ထက်တွင် ပြည်ပနိုင်ငံများမှ US သို့ သွင်းကုန်အခွန် တိုးပြီးကောက်ခြင်းအပေါ် အမေရိကန်စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ဈေးကွက်၊ ဝယ်ယူသူများ၊ အမေရိကားရှိအလုပ်ဖန်တီးမှုများအား သက်ရောက်ထိခိုက်စေသောအကြောင်းအရာများ ဆွေးနွေးပွဲကို ၂၀၂၅၊ သြဂုတ်၁၅က American Community Media က ပြုလုပ်ခဲ့ပါသည်။ ပြည်ပသွင်းကုန် ကုန်သွယ်ခွန်တက်ခြင်းရဲ့ အသေးစားလုပ်ငန်းများ၊ အလုပ်ဖန်တီးမှု၊ ဝယ်ယူအားအပေါ် ရိုက်ခတ်ချက်များ။ Dr. Anil Diolalikar, a Professor of economics at the University of California, Riverside, and founding Dean Emeritus of the UC Riverside School of Public Policy, က ကုန်သွယ်ခွန်များအပြောင်းအလဲသည် […]
by SweSwe Aye ၂၀၂၃ ခုနှစ် အောက်တိုဘာ ၇ ရက်တွင် စတင်ခဲ့သော အစ္စရေးနှင့် ဟာမားစ်တို့၏ စစ်ပွဲ ၂ နှစ်ခန့်အကြာတွင် Gaza သည် ပျက်စီးခြင်းသို့ ရောက်ခဲ့သည်။ UNICEF ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ လူ ၆သောင်းကျော်အသတ်ခံခဲ့ရပြီး ထိုအထဲမှ လူ ၁၈၀၀၀ မှာ ကလေးများဖြစ်သည်။ Gaza တွင် အဓိကနေထိုင်သော လူ ၂ သန်း၏ အများစုသည် ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်ခဲ့ရပြီး အိုးအိမ်မဲ့ခြင်း၊ သန့်ရှင်းသော သုံးရေ၊ သောက်ရေမဲ့ခြင်း၊ အစားအစာ ဆက်တိုက် ပြတ်လတ်ခြင်းများနှင့် ရင်ဆိုင်ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည်။ အစ္စရေးအာဏာပိုင်များက ထပ်တလဲလဲ ငြင်းဆိုသော်လည်း Gaza သည် ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးခြင်း ကမ်းပါးယံကို ရောက်နေပြီဆိုခြင်းကို တစ်ကမ္ဘာလုံးက သဘောတူညီစွာ ကောက်ချက်ချခဲ့ကြသည်။ […]
July 27 ။ အခုလက်ရှိ ၂၀၂၅ – ၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်ရဲ့ ပထမ ၃လ အတွင်း မြန်မာပြည်ကို နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဝင်ရောက်တဲ့ ပမာဏဟာ US ဒေါ်လာ (၄၀ ဒသမ ၈ သန်း)သာ ရှိတာကြောင့် ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ – ၂၅ ကာလတူမှာ ဝင်ခဲ့တဲ့ နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏရဲ့ ၃ ပုံ ၁ ပုံသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။ July 26 ။ မန္တလေးမြို့နဲ့ ၉ မိုင်သာကွာတဲ့ ပုသိမ်ကြီးမြို့နယ် သရက်ကိုင်းကျေးရွာ၊ မြကန်သာကျေးရွာနဲ့ မတ္တရာမြို့နယ် ထန်းပင်ကုန်းကျေးရွာတွေကို စစ်ကောင်စီတပ်က တန်ပြန်ထိုးစစ် ဆင်နေကြောင်း ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော်(မန္တလေး)က ပြောပါတယ်။ July 25 ။ ကယား(ကရင်နီ)ပြည်နယ်၊ ဒီးမော့ဆိုမြို့နယ်ထဲက နန်းမယ်ခုံမြို့ကို […]
SawAungတလောကလုံးက အပြစ်များသည် သူ့အပေါ်တွင်စုပြုံကာ ကျရောက်လာသည်။ ပတ်ဝန်းကျင်တစ်ခုလုံး၏ မျက်ဝန်းအစုံသည် သူမမြင်နိုင်အောင် သူ့ကိုခိုးခိုးကြည့်ကြသည်။ ဒါကိုပင် သူကသတိမထားမိချေ။ သူဘာလုပ်ရမည်လဲ။ သူဘယ်လိုရင်ဆိုရမည်လဲ။ သူဘာဆို ဘာမှစဉ်းစား၍ မရပါ။ နောက်ဆုံး သူဆုံးဖြတ်ချက်ချလိုက်သည်။ ဖြစ်လာသမျှ အကြောင်းအရာများအား အရှိအတိုင်း ရင်ဆိုင်ရုံပင်ရှိတော့မည်။ တိတ်ဆိတ်နေသော အစည်းအဝေးခန်းမတွင် သူနှင့် သူ့အထက်လူကြီးနှစ်ယောက်သာရှိသည်။ အမျိုးသားဖြစ်သူသည် ဟန်းဖုန်းက အသံသွင်းသည့်အက်ပ်ကိုဖွင့်ကာ (Recorder) ဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို စားပွဲပေါ်တွင် မှောက်ကာထားလိုက်သည်။ အမျိုးသားဖြစ်သူ၏ တဖက်ရှိအမျိုးသမီးမျက်နှာမှာ မာထန်လျှက်။ သူကတော့ ပြသနာအလုံးစုံ၏ အစိတ်အပိုင်း အနည်းအငယ်မျှကိုသာ သိသည်။ ဘာလိုများသူ့ကို သည်လိုစွပ်စွဲရသလဲ၊ ဒီလိုလုပ်ရက်ကြသလဲဟုသာ သူအကြိမ်ကြိမ် တွေးတောနေမိသည်။ သူတိုမေးသမျှ သူ့ဆီကလိုချင်တဲ့ အဖြေမရသဖြင့် သူတိုအလွန်စိတ်တိုသွားသည်။ အဲ့သည်တော့ သူ့ကို သူတိုက Force Resign နဲ့ […]
by SweSwe Aye / Myanmar Gazette US တနိုင်ငံလုံးရှိ ဝင်ငွေနည်းသောသူများနှင့်/ သို့မဟုတ် လူသန်း၇၀အတွက် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုရရှိရန်အတွက် Medicaid ကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်လုပ်ဆောင်ခဲ့သည်မှာ နှစ်ပေါင်း၆၀ကျော်ရှိခဲ့ပြီ ဖြစ်သည်။ ယခုလတ်တလောကြုံတွေ့နေရသော federal ဘတ်ဂျက်ပံ့ပိုးမှုလျော့နည်းသွားခြင်း ကြောင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတ၇ားမျှတရေးကို ရှေ့ဆက်နိုင်ဖို့ အမေရိကန်များမည်သို့ရုန်းကန်နိုင်မည်လဲ၊ သမိုင်းဝင် Medicaid ကို ချဲ့ထွင်နိုင်ခဲ့သော Medi-Cal ကို တနိုင်ငံလုံးက အခြားပြည်နယ်များအတွက် စံနမူနာအဖြစ် ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းနိုင်ဖို့ California ပြည်နယ်သည် ကျားကန်ထားနိုင်မလား စသောအချက်များကို American Community Media က ဦးစီးကာ ဆွေးနွေးပွဲပြုလုပ်ခဲ့ပြီး Dr. Ilan Shapiro Strygler, SVP, Chief Health Correspondent and Medical Affairs […]
အမေရိကားတွင် သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်အာဏာရလာပြီးနောက် တကမ္ဘာလုံးသို့ ရည်ရွယ်ဦးတည်သော ကုန်သွယ်စစ်များပြုခဲ့သည်။ မိတ်ဖက် စစ်ရေးမဟာမိတ်များ၊ အိမ်နီးချင်းများပင်မချန်သော ကုန်သွယ်စစ်များ၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ Make America Great Again နှင့် The Golden Age of American ဟုဆိုပါသည်။“အထူးကုန်ခွန်လက်နက် ထရမ့်စက်”ဇူလိုင် ၂၇ ရက်တွင် သမ္မတထရမ့်နှင့် ဥရောပသမဂ္ဂ(EU)ကော်မရှင်နာမင်းကြီးဗွန်ဒါ လိုင်ယန် တို့ EU နှင့် US ကုန်သွယ်အထူးခွန် သဘောတူညီချက် ရယူနိုင်ခဲ့သည်။ ဥရောပသမဂ္ဂတွင် နိုင်ငံပေါင်း ၂၇နိုင်ငံပါသည်။ အဓိကပို့ကုန်တို့မှာ ဆေးဝါး၊ စက်ပစ္စည်းကြီးများနှင့် ယာဉ်နှင့်ကားပစ္စည်းများပါ။ဥရောပသည် အမေရိကထွက်ကုန်များကို “သုည” ရာခိုင်နှုန်းနှင့်လက်ခံကြရမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကားမှာမှု ဥရောပထွက်ကုန်များကို ၁၅% ချနိုင်သည်ဟုဆိုသည်။ ထိုအထဲတွင် အလှူမီနံနှင့် စတီးလ်အထူးနှုန်း ၅၀%မပါသေး။ ရင်းနှီးမြုတ်နှံမှု ဘီလီယံ၆၀၀အထက်ပြုကြရဦးမည်။ထိုနှုန်းအတိုင်းထပ်တူမျှပင် ဂျပန်ကိုလည်း ပြုနိင်ခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ဇူလိုင် […]
စိတ်ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေများ ယခုလတွင် စိတ်ရောဂါကြောင့်၊ တနည်းအားဖြင့် Mental Illnesses များနှင့် ဆက်စပ်၍ စွပ်စွဲပြစ်တင်ခံရခြင်း (stigma) ရှိနေပါသေးသည်။ “Stigma” ကို အင်္ဂလိပ်အဘိဓာန်၌ အောက်ပါအတိုင်း အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုထားပါသည်- မြန်မာလူမျိုးတိုင်း နားလည်ပါသည်။ စိတ်ရောဂါဖြစ်သည်ဟု ဆိုလိုက်ရုံနှင့် မြန်မာများက အထင်သေးတတ်ပါသည်။ ကဲ့ရဲ့စရာ၊ ရှုတ်ချစရာ၊ အပြစ်မြင်စရာဟု ထင်တတ်ကြ၍ ဝေဒနာရှင်ကိုယ်တိုင်ကရော၊ ဆွေမျိုးမောင်နှမများကပါ Mental Illnesses များကို ဖုံးကွယ်ထားတတ်ပါသည်။ ဒီလို stigma ကြောင့် တော်ရုံတန်ရုံ စိတ်ပညာရှင် (psychologist) နှင့် ပြီးရမည့်ကိစ္စ၊ ကုထုံး (therapy) နှင့် ပြီးရမည့်ကိစ္စဟာ ကြီးထွားသွားတတ်ပြီး စိတ်ရောဂါအထူးကုဆရာဝန် (psychiatrist) နှင့် တွေ့ရ၊ ဆေးဝါးသုံးဆောင်ရသော အဆင့်သို့ ရောက်သွားတတ်ပါသည်။ Mental Illnesses […]